Step #1: Smile and wave
Don’t be afraid to use gestures that say, “I’d like to chat with you” — whether that means a smile, a nod, a wave or just eyebrows raised in expectation. Laura Lewis, 27, from River Falls, WI, recently spent much of her lunch hour in a long line at a bank. But instead of getting annoyed, she got a number from the cute guy standing behind her. “We were checking each other out the whole time we stood there,” she explains, “and just as I finished at the teller, I gave him a big, big smile. He gave me a cute little ‘hi there’ wave, so I busied myself rearranging my wallet until he was free to talk.”
How to practice it: Even though it may seem bold, smiling at strangers is the top way to let them know it’s safe to break through. Try it on everyone and anyone: the bored workers at the post office, a harried mother in front of you at the checkout aisle, or even the toddler sitting in her cart. As you get used to being a smiler, you’ll start doing it naturally — including at the people you most want to meet.
Step #2: Be the one who speaks first
Anyone can talk back to someone, but real people-meeters know the trick is starting a chat out of the blue. Susan RoAne, author of How to Create Your Own Luck and What Do I Say Next?, says the secret lies in seeing the world around you as full of opportunities to talk versus waiting to be addressed by someone else.
How to do it: In order to break the ice with people you want to date, it helps to start with people you’d normally never speak to — say, the married guy in another department at work or a grandma at the bus stop. Since you’re not worried about whether they’ll shoot you down, you can truly be yourself and get used to talking to perfect strangers. “You have to get comfortable doing it, or you’ll hesitate when you see someone in particular who you want to talk to,” says RoAne. “If you have to think about what to say or feel self-conscious, you’ll hesitate and the moment will be gone.”
Step #3: Work your chit-chat charm
OK, what the heck should you talk about? The experts advise finding something that you two share — that could easily be something in your environment, like the weather or the huge new billboard that went up across the street. Or it could be something in the world around you, like a big verdict that was announced on the news earlier in the day or the fact that the next day is officially the longest day of the year.
How to practice it: Work on having an opinion or asking for the other person’s view of things rather than just throwing a remark out there. So if you’re in the cereal aisle, don’t mutter to yourself, “Wow, expensive...” Turn to the object of your affection and say, “Wow, can you believe it? Almost six dollars for this! Is it just this brand or are they all so pricey?” Similarly, if you’re in line for lunch and the folks behind the deli counter are taking their time, don’t just say, “Gee, this line is moving so slowly.” Instead, try to get some playful banter going by saying, “I’ll bet you a little bag of chips that we’re not out of here by 1 p.m.” The idea is to open the door to a chat rather than just tossing out an observation.
Step #4: Then... stop talking!
Bill Keith, 29, from Hudson, OH, has a knack for charming everyone around him. He says his secret is knowing when to stop yapping and start listening. “People aren’t used to having other people really listen to them, so that’s how I win a lot of people over,” he says. So whether he’s remarking about an old Madonna song that just came on the supermarket muzak (which is how he met his best friend) or asking someone at Starbucks which shaker has cocoa and which has cinnamon and whether really makes a difference, Keith opens the door to a chat and then shuts his mouth. His new acquaintance walks away feeling connected since Keith lavished on some personal attention.
How to practice it: Next time you start a conversation, make an effort to ask the person you’re chatting with at least three questions before making another observation of your own. That will get you in the groove of letting the other person open up to you... and it shows your level of appreciation for what someone else has to say. And when people feel appreciated, chances are, they’ll want to continue that conversation.
By Laura Gilbert.
Saturday, June 12, 2010
Чойномын шүлгийн хэсгээс...
Яаж ч чи гоёж гангаллаа гэсэн
Яс угсаагаа далдартал гоёод хэрэггvй
Ямар ч ном олон хэл сурлаа гэвч
Яруу сайхан Монгол хэлээ мартаж болохгvй !
Энэ хэлээр аав чинь
Эхнийхээ шvлгийг хэлхсэн юм.
Энэ л хэлээр аав чинь
Эцсийнхээ шvлгийг хэлхэх болно.
Энэ хэлээр дуулж, энэ хэлээр уйлж
Энэ хэлээр онож, энэ хэлээр алдаж
Эцэг чинь єєрийнхєє хєшєєг єєрєє
Эл Монгол хэлээр босгосон юм шvv !
Азийн цээжин дээр Монгол гэдэг
Аугаа нэрийг сэлмээрээ сийлсэн
Тал шиг сэтгэлтэй уул шиг хvмvvсийн
Тасархай нь гэдгээ мартаж болохгvй !
Амаржих газрын хаалганы завсраар
Амрыг нь асууж ээжийг чинь уяраасан
Анхны бvvвэйг манцуй дээр чинь
Аялан дуулсан энэ хэлийг чи
Гарцаагvй сайн сурах ёстой.
-Чойном.
Яс угсаагаа далдартал гоёод хэрэггvй
Ямар ч ном олон хэл сурлаа гэвч
Яруу сайхан Монгол хэлээ мартаж болохгvй !
Энэ хэлээр аав чинь
Эхнийхээ шvлгийг хэлхсэн юм.
Энэ л хэлээр аав чинь
Эцсийнхээ шvлгийг хэлхэх болно.
Энэ хэлээр дуулж, энэ хэлээр уйлж
Энэ хэлээр онож, энэ хэлээр алдаж
Эцэг чинь єєрийнхєє хєшєєг єєрєє
Эл Монгол хэлээр босгосон юм шvv !
Азийн цээжин дээр Монгол гэдэг
Аугаа нэрийг сэлмээрээ сийлсэн
Тал шиг сэтгэлтэй уул шиг хvмvvсийн
Тасархай нь гэдгээ мартаж болохгvй !
Амаржих газрын хаалганы завсраар
Амрыг нь асууж ээжийг чинь уяраасан
Анхны бvvвэйг манцуй дээр чинь
Аялан дуулсан энэ хэлийг чи
Гарцаагvй сайн сурах ёстой.
-Чойном.
Wednesday, March 10, 2010
6 Signs you're in a healthy relationship
1. Loyalty: Whether its in friendships or in family, loyalty is truly important to maintain a healthy relationship. All of us are guilty, at one time or another, of making mistakes, having ups and downs, and even displaying some behavior that we may not always be proud of. When we find friends or loved ones who can forgive us and stand by us…even during our worst moments…we should be especially grateful. That said, loyalty should never be taken for granted and we should always be deeply appreciative when it comes our way.
2. Respect: I once knew an individual who was very opinionated about political topics. She would talk down to people who disagreed with her and would be very disrespectful. Not only did she make people feel stomped on, but she left many disinterested in friendship. Treating others with kindness and the respect they deserve is important in gaining the respect that WE desire. It never feels good to be taken for granted, judged or used and it doesn’t feel good to be talked down to or treated rudely or inappropriately. There will be times that we may not always have full agreement with our friends or loved ones, but respecting them along the way is a must.
3. Unconditionally There: There is nothing worse than having someone always resurface in your life when they are in need, are looking for something or need a favor. In a culture of “you scratch my back, and I’ll scratch yours,” it is somewhat rare to find those “who just scratch your back,” period. Finding individuals who want you in their lives just because…and not because they want something in return is refreshing and worth holding on to. Those who are generous of heart are to be treasured!
4. Trustworthy: I once worked with a woman who, within my first week on the job, felt the need to tell me all of the intimate details of the various extra-marital affairs that had occurred with the management of the firm. She was supposedly friends with these people and I have no doubt, was told this information in the most strictest of confidences. How she felt it was appropriate to divulge this information to a new-hire like me, I still have no idea. But, it was her nature to gossip about everyone and everything. If you share something in confidence, you should be able to trust that the information will remain that way.
5. A Genuine Sounding Board: Taking a genuine interest in what others have to say and really listening to someone is important in developing solid relationships. Letting go of the “me, me, me” and focusing on the other person not only makes the other person feel valued and appreciated, but they feel that they can really talk to someone who cares. Those who take the time to really listen to our thoughts and feelings, and then help us work through difficult times and situations, share our lives at a much deeper level than those who don’t. These are individuals worth hanging on to.
6. Dependability: I had a friend who frequently would RSVP to small gatherings and then would never show. They never explained…never brought it up…and never apologized. Although this example is somewhat trivial, it still makes the point. Obviously there are times when things come up that prevent individuals from following through on what they promise, but if a friend, co-worker or family member perpetually drops the ball, they may be sending you a message. If a friend says they are going to do something or be somewhere, you should be able to count on them. And, in reciprocation, they you.
2. Respect: I once knew an individual who was very opinionated about political topics. She would talk down to people who disagreed with her and would be very disrespectful. Not only did she make people feel stomped on, but she left many disinterested in friendship. Treating others with kindness and the respect they deserve is important in gaining the respect that WE desire. It never feels good to be taken for granted, judged or used and it doesn’t feel good to be talked down to or treated rudely or inappropriately. There will be times that we may not always have full agreement with our friends or loved ones, but respecting them along the way is a must.
3. Unconditionally There: There is nothing worse than having someone always resurface in your life when they are in need, are looking for something or need a favor. In a culture of “you scratch my back, and I’ll scratch yours,” it is somewhat rare to find those “who just scratch your back,” period. Finding individuals who want you in their lives just because…and not because they want something in return is refreshing and worth holding on to. Those who are generous of heart are to be treasured!
4. Trustworthy: I once worked with a woman who, within my first week on the job, felt the need to tell me all of the intimate details of the various extra-marital affairs that had occurred with the management of the firm. She was supposedly friends with these people and I have no doubt, was told this information in the most strictest of confidences. How she felt it was appropriate to divulge this information to a new-hire like me, I still have no idea. But, it was her nature to gossip about everyone and everything. If you share something in confidence, you should be able to trust that the information will remain that way.
5. A Genuine Sounding Board: Taking a genuine interest in what others have to say and really listening to someone is important in developing solid relationships. Letting go of the “me, me, me” and focusing on the other person not only makes the other person feel valued and appreciated, but they feel that they can really talk to someone who cares. Those who take the time to really listen to our thoughts and feelings, and then help us work through difficult times and situations, share our lives at a much deeper level than those who don’t. These are individuals worth hanging on to.
6. Dependability: I had a friend who frequently would RSVP to small gatherings and then would never show. They never explained…never brought it up…and never apologized. Although this example is somewhat trivial, it still makes the point. Obviously there are times when things come up that prevent individuals from following through on what they promise, but if a friend, co-worker or family member perpetually drops the ball, they may be sending you a message. If a friend says they are going to do something or be somewhere, you should be able to count on them. And, in reciprocation, they you.
Friday, February 19, 2010
Baabar
Би амьдралд дандаа азтай, аатай явсан. Харамсах юм юу ч байхгүй. Сайхан ч амьдарсан. Энэ амьдралыг би үрэн таран хийгээгүй, амжилттай, аатай, азтай, үр бүтээлтэй, зөв шударга ашигласан. Эцсийн бүлэгт хүнд энэ л бахархал юм гэж боддог, амьд явсны утга учир энэ биш үү? Зөв явж чадвал хорвоо зөөлөн шүү дээ. Эрх чөлөөт хүн өөрийнхөөрөө амьдрах шиг сайхан юм хаа байнa.
Baabar.
Baabar.
Erin Meanley: 31 Things I Wish I'd Known About Dating When I was 21
Thank you for all the lovely comments yesterday! And yes, I forgot to say, Scott is indeed reading the blog. It’s really embarrassing—he went to the archives and found out so much info, like that I don’t like men in sweatpants, that I’ve video dated, and that I like to be put in a cab. I totally forgot I ever wrote or thought some of this stuff!
Also, I never realized how many opinions I have about dating. I’ve been dating so long I’m like an octogenarian who feels overly strong about what strawberries should cost or how children should act in public. Anyway, here are some things I’ve learned in my 31 years, and what I wish I'd known about dating ten years ago:
1. If you’re confused about whether a guy likes you or not, that’s probably not good. Confusion in romance belongs only in romantic comedies because it suspends the plot, but suspense in real life sucks. So try not to analyze the events. The truth will reveal itself without you having to do anything.
2. Sometimes guys flirt with you or pay attention to you because it makes them feel good about themselves. (Hey, we do it, too.)
3. Even a guy who will admit that you’re better looking than him should still be able to tell you you’re beautiful. If he holds back in order to control the situation, or to keep you, or keep you down, he’s got issues.
4. Don’t help him ask you out by texting him something nice or polite. I’m glad you’re more outgoing and thoughtful than he is, but he doesn’t want the help.
5. Guys want to get busy more than anything. They’ll say anything to close the deal.
Related: When it Comes to Sex, How Safe is Too Safe?
6. It’s shocking how much guys will talk about marriage. Until there’s a ring on your finger, it will be better for you if you pretend you’re deaf.
7. It’s better not to lift a finger in the beginning.
8. In the early stages, giving him presents is too much. Generosity looks desperate to guys. You may be a great shopper and gift-wrapper; it may be his birthday and you may be wild about birthdays—even still, he’ll think you’re just wild about him. Too wild.
9. Guys just do not think like girls. I wish I’d had a brother. Real boys are nothing like the boys in movies.
10. They might take a decade to mature. Don’t hope they’ll grow up or be ready in the next six months.
11. Even if your family thinks there’s going to be a marriage, don’t let them spoil your guy. Yes, he’s grateful you gave him your car when he moved out of NYC, but he would rather have had to work for it.
12. Learn to cook. Learn to cook well. I see now that it would have won me a lot of points. A LOT.
13. Just because he might be smarter than you or more talented at certain things doesn’t mean he’s your servant and won’t mind doing all your homework/research/chores.
14. Guys get resentful, too.
15. You’re special, unique, and important, but you’re not a princess—no matter what Daddy says (although for the record, my dad calls me “Erin”).
See our tips: 10 Things Your Man Never Needs To Know
16. It’s okay to say no. It’s more than okay. It’s always okay. If he stops calling (and many, many, many will), you’re only weeding out the guys who aren’t truly interested in you as a person. Time saved!
17. Playing it safe guarantees you'll have more time and energy to think about your grades or your work. Less drama in your life will always be better and healthier for you.
18. You deserve to be treated like a human being.
19. Your wants and needs are just as important as his, and if you don’t express them because you think it will scare him away, then you’re saying you don’t count as much as he does.
20. Even sophisticated people with professional jobs can have tempers or hit you or use foul language. I’ve known men who dressed like diplomats but they were ugly human beings.
21. You can’t force chemistry. If you like him as a friend, the attraction might grow, but if it doesn’t, don’t force it. And don’t waste his time.
22. Ease up on the sauce. Alcohol clouds your judgment.
23. No boyfriend-girlfriend relationship starts with a 1 a.m. booty text.
24. When a guy has taken you to Applebee’s five times and you say you want to treat him, he'll be psyched. But secretly he'll freak out if you take him to Ruth’s Chris, even just the one teeny time. Don’t try to match him one Ruth’s Chris for five Applebee’s. Take him out, but go to T.G.I. Friday’s.
25. Women love attention. A guy needs to be pretty crazy about you in order for him to pay enough attention to make you happy long-term.
Related: Totally Honest Sex Tips
26. My mom always said, “Men don’t think.” I thought she meant, “They are mistaken in their thoughts.” But they’re just not thinking anything at all. About you. They’re watching the game. That’s why they haven’t called.
27. There should be a medium ground between workaholism and his absolute devotion. “The knight departing for new adventures offends his lady, yet she has nothing but contempt for him if he remains at her feet” (Simone de Beauvoir, The Second Sex, 658).
28. Never underestimate the quality of “interesting.” Men want someone interesting. They really do. Find some hobbies.
29. What are you hoping to gain by hooking up with this guy? If the answer is “him,” that’s a bad deal for you. “The woman gives herself, the man adds to himself by taking her” (de Beauvoir 659).
30. Expectations? They’ll ruin every dating experience you have.
31. You will never understand men. Just try to understand yourself.
Also, I never realized how many opinions I have about dating. I’ve been dating so long I’m like an octogenarian who feels overly strong about what strawberries should cost or how children should act in public. Anyway, here are some things I’ve learned in my 31 years, and what I wish I'd known about dating ten years ago:
1. If you’re confused about whether a guy likes you or not, that’s probably not good. Confusion in romance belongs only in romantic comedies because it suspends the plot, but suspense in real life sucks. So try not to analyze the events. The truth will reveal itself without you having to do anything.
2. Sometimes guys flirt with you or pay attention to you because it makes them feel good about themselves. (Hey, we do it, too.)
3. Even a guy who will admit that you’re better looking than him should still be able to tell you you’re beautiful. If he holds back in order to control the situation, or to keep you, or keep you down, he’s got issues.
4. Don’t help him ask you out by texting him something nice or polite. I’m glad you’re more outgoing and thoughtful than he is, but he doesn’t want the help.
5. Guys want to get busy more than anything. They’ll say anything to close the deal.
Related: When it Comes to Sex, How Safe is Too Safe?
6. It’s shocking how much guys will talk about marriage. Until there’s a ring on your finger, it will be better for you if you pretend you’re deaf.
7. It’s better not to lift a finger in the beginning.
8. In the early stages, giving him presents is too much. Generosity looks desperate to guys. You may be a great shopper and gift-wrapper; it may be his birthday and you may be wild about birthdays—even still, he’ll think you’re just wild about him. Too wild.
9. Guys just do not think like girls. I wish I’d had a brother. Real boys are nothing like the boys in movies.
10. They might take a decade to mature. Don’t hope they’ll grow up or be ready in the next six months.
11. Even if your family thinks there’s going to be a marriage, don’t let them spoil your guy. Yes, he’s grateful you gave him your car when he moved out of NYC, but he would rather have had to work for it.
12. Learn to cook. Learn to cook well. I see now that it would have won me a lot of points. A LOT.
13. Just because he might be smarter than you or more talented at certain things doesn’t mean he’s your servant and won’t mind doing all your homework/research/chores.
14. Guys get resentful, too.
15. You’re special, unique, and important, but you’re not a princess—no matter what Daddy says (although for the record, my dad calls me “Erin”).
See our tips: 10 Things Your Man Never Needs To Know
16. It’s okay to say no. It’s more than okay. It’s always okay. If he stops calling (and many, many, many will), you’re only weeding out the guys who aren’t truly interested in you as a person. Time saved!
17. Playing it safe guarantees you'll have more time and energy to think about your grades or your work. Less drama in your life will always be better and healthier for you.
18. You deserve to be treated like a human being.
19. Your wants and needs are just as important as his, and if you don’t express them because you think it will scare him away, then you’re saying you don’t count as much as he does.
20. Even sophisticated people with professional jobs can have tempers or hit you or use foul language. I’ve known men who dressed like diplomats but they were ugly human beings.
21. You can’t force chemistry. If you like him as a friend, the attraction might grow, but if it doesn’t, don’t force it. And don’t waste his time.
22. Ease up on the sauce. Alcohol clouds your judgment.
23. No boyfriend-girlfriend relationship starts with a 1 a.m. booty text.
24. When a guy has taken you to Applebee’s five times and you say you want to treat him, he'll be psyched. But secretly he'll freak out if you take him to Ruth’s Chris, even just the one teeny time. Don’t try to match him one Ruth’s Chris for five Applebee’s. Take him out, but go to T.G.I. Friday’s.
25. Women love attention. A guy needs to be pretty crazy about you in order for him to pay enough attention to make you happy long-term.
Related: Totally Honest Sex Tips
26. My mom always said, “Men don’t think.” I thought she meant, “They are mistaken in their thoughts.” But they’re just not thinking anything at all. About you. They’re watching the game. That’s why they haven’t called.
27. There should be a medium ground between workaholism and his absolute devotion. “The knight departing for new adventures offends his lady, yet she has nothing but contempt for him if he remains at her feet” (Simone de Beauvoir, The Second Sex, 658).
28. Never underestimate the quality of “interesting.” Men want someone interesting. They really do. Find some hobbies.
29. What are you hoping to gain by hooking up with this guy? If the answer is “him,” that’s a bad deal for you. “The woman gives herself, the man adds to himself by taking her” (de Beauvoir 659).
30. Expectations? They’ll ruin every dating experience you have.
31. You will never understand men. Just try to understand yourself.
Wednesday, February 17, 2010
Vital Steps to Launch Your Social Bookmarking Campaign
The Internet is a popular source of information and resources that can be very useful for various purposes. There are many people these days who are already taking advantage of the internet, may it be for personal, academic, networking or business goals.
As a business owner, you must not disregard the power of many online schemes. You never know, but most of the people in your target market group are already spending long hours online. If you still haven't started, you better act fast to know more about the vital steps towards a successful internet marketing launch. You still have a long way to go before you can master the craft, but as soon as you start taking interest in the things that matter, you will reach your goals in due time.
There are a multitude of definitions and terms that you have to start familiarizing yourself with before you begin. One such term in internet marketing is known as social bookmarking. To help you get a better grip on the concept, here are the essential things that you have to know about it:
The Benefits of Social Bookmarking
This may sound harder than other online tools like social networking, but once you have learned how to work things out, you will realize that the steps are actually simple and easy to understand. The term refers to the kind of method that is utilized by online users to be able to organize, manage, share and search the lists on their bookmarks (which are composed of useful online links). The bookmarks serve as reference to people who may need the information that these contain.
To make sure that it will be easier for users to gauge if the links will be useful to their search, metadata that contain brief descriptions of what the links are all about are added. Aside from detailing what the user can expect once they have clicked the link, it will also be easier for them to decide whether they will do it because they no longer need to download anything, which many users find threatening and waste of time. The descriptions vary from text comments or favorable and unfavorable votes regarding the quality of the content. Another popular tool that is implemented on this section is known as folksonomy or social tagging.
Social tagging is done by users through adding metadata or keywords to the shared content. This is better than when you opt to use the more common automated resource location like search engine spiders. For one, the tags are created by humans who know what people are searching and want to find out about. They also know the heart of the sites and how these sites can be useful to internet users. These people also have the ability to find out if the web pages that are included in the bookmarks are not yet indexed by web spiders. Through constant checking and making sure that the links are worthy to be included on most users’ bookmarks, the medium can help in boosting the popularity of these sites.
The tool is indeed very useful because through it, an average user can get access to a consolidated set of bookmarks. The set may include the bookmarks, which were set on different computers. This is also essential on libraries because they can easily give out lists of links that are instructive and essential to those who are asking for help.
How to Utilize the Medium for Business Marketing
Big and small business owners alike can benefit from this tool if they use it to promote their website and products and services as well as to get free PR. Here’s a brief rundown on how to go about the process.
1. Find the most popular sites for this purpose. You can start with these leading sites - Del.icio.us, Digg, Yahoo and Furl. Follow the steps on how you can set up an account on these sites. To make it easier for you, be ready with your preferred public user name and password that you will use to access these sites. You should also include a business-like profile that will make you sound trustworthy and appealing, which must include URL to your blogs or websites. Familiarize yourself with how these sites work by spending time on each and by browsing the manuals and other tools that may provide more information.
1. Download the buttons that are available on the sites so you can place them on your own website. Through them, you can invite and sway more people to include your posts on their bookmarks.
1. Look at the lists of articles, sites and blogs that contain the highest bookmarks. This can make it easier for you to understand what kind of information your audience is looking for. It will be easier to market what you’ve got once you are aware of the needs and requirements of your intended market.
1. Familiarize yourself with how the bookmarking sites work. You should start creating lists that can be arranged depending on specific information gathered with each submission. By being more organized in this process, it will be easier for you to share vital details to your niche audience. To get this done, you need to type the URL into the designated box, after which you will fill-in the description box. This is vital because you need to sum up what the link is all about so people will be convinced that it is worth clicking. Aside from the description, you will also include the keywords and tags to index your submissions in an orderly manner.
Once you have completed these steps, you are ready to start networking by looking at other users and communicating with them through forums and comments. This is essential for you to be able to promote your own URLs, which can be the foundation of more traffic to your sites and more success to your online business.
As a business owner, you must not disregard the power of many online schemes. You never know, but most of the people in your target market group are already spending long hours online. If you still haven't started, you better act fast to know more about the vital steps towards a successful internet marketing launch. You still have a long way to go before you can master the craft, but as soon as you start taking interest in the things that matter, you will reach your goals in due time.
There are a multitude of definitions and terms that you have to start familiarizing yourself with before you begin. One such term in internet marketing is known as social bookmarking. To help you get a better grip on the concept, here are the essential things that you have to know about it:
The Benefits of Social Bookmarking
This may sound harder than other online tools like social networking, but once you have learned how to work things out, you will realize that the steps are actually simple and easy to understand. The term refers to the kind of method that is utilized by online users to be able to organize, manage, share and search the lists on their bookmarks (which are composed of useful online links). The bookmarks serve as reference to people who may need the information that these contain.
To make sure that it will be easier for users to gauge if the links will be useful to their search, metadata that contain brief descriptions of what the links are all about are added. Aside from detailing what the user can expect once they have clicked the link, it will also be easier for them to decide whether they will do it because they no longer need to download anything, which many users find threatening and waste of time. The descriptions vary from text comments or favorable and unfavorable votes regarding the quality of the content. Another popular tool that is implemented on this section is known as folksonomy or social tagging.
Social tagging is done by users through adding metadata or keywords to the shared content. This is better than when you opt to use the more common automated resource location like search engine spiders. For one, the tags are created by humans who know what people are searching and want to find out about. They also know the heart of the sites and how these sites can be useful to internet users. These people also have the ability to find out if the web pages that are included in the bookmarks are not yet indexed by web spiders. Through constant checking and making sure that the links are worthy to be included on most users’ bookmarks, the medium can help in boosting the popularity of these sites.
The tool is indeed very useful because through it, an average user can get access to a consolidated set of bookmarks. The set may include the bookmarks, which were set on different computers. This is also essential on libraries because they can easily give out lists of links that are instructive and essential to those who are asking for help.
How to Utilize the Medium for Business Marketing
Big and small business owners alike can benefit from this tool if they use it to promote their website and products and services as well as to get free PR. Here’s a brief rundown on how to go about the process.
1. Find the most popular sites for this purpose. You can start with these leading sites - Del.icio.us, Digg, Yahoo and Furl. Follow the steps on how you can set up an account on these sites. To make it easier for you, be ready with your preferred public user name and password that you will use to access these sites. You should also include a business-like profile that will make you sound trustworthy and appealing, which must include URL to your blogs or websites. Familiarize yourself with how these sites work by spending time on each and by browsing the manuals and other tools that may provide more information.
1. Download the buttons that are available on the sites so you can place them on your own website. Through them, you can invite and sway more people to include your posts on their bookmarks.
1. Look at the lists of articles, sites and blogs that contain the highest bookmarks. This can make it easier for you to understand what kind of information your audience is looking for. It will be easier to market what you’ve got once you are aware of the needs and requirements of your intended market.
1. Familiarize yourself with how the bookmarking sites work. You should start creating lists that can be arranged depending on specific information gathered with each submission. By being more organized in this process, it will be easier for you to share vital details to your niche audience. To get this done, you need to type the URL into the designated box, after which you will fill-in the description box. This is vital because you need to sum up what the link is all about so people will be convinced that it is worth clicking. Aside from the description, you will also include the keywords and tags to index your submissions in an orderly manner.
Once you have completed these steps, you are ready to start networking by looking at other users and communicating with them through forums and comments. This is essential for you to be able to promote your own URLs, which can be the foundation of more traffic to your sites and more success to your online business.
Sunday, February 14, 2010
Залхуугаа давах алтан дүрэм
Хүмүүс ямарваа нэг зүйл хийх ёстой ч түүнийгээ хийхээс нэг л зайлсхийгээд залхуу хүрэх тохиолдол байдаг. Тэгвэл энэ байдлаас яаж гарах вэ?
Энэ бол зөвхөн чамаас л шалтгаалах асуудал. Ингээд залхуугаас гарч өөрсдийгөө зоригжуулахад урагшаа
1. Сэтэглийн хүч чиний хөдөлгөөнөөс
Энэ нь чи ямар нэг зүйл хийхээс залхуу чинь хүрээд байвал өөрийгөө зоригжуулах ямарваа нэг үгийг чи өөртөө хэл жишээ нь "би чаднаа" гэж. Гэхдээ энэ үгийг чи зүгээр хэлэх биш өөрийгөө зоригжуулахаар хүчтэй бөгөөд чангаар хэлхэд чамд маш их энерги хуримтлагдах болно.
2. Ямарваа нэг сайхан зүйлийн талаар бод
Ямар нэг баяртай зүлийн талаар бод. Урд нь ямар нэг бодсон зүйлээ хийж дуусгаад ямар амжилтанд хүрч байсан үеээ дурса, толгойгоо сэргээ. Ингэхэд л цаанаасаа чиний хийх хүсэл чинь ундраад л гараа ирнэ.
3. Хийх гэж байгаа зүйлээ хийснээр төсөөл
Энэ нь чи хийх гэж байгаа зүйлээ амжилттай хийснээр өөрийгөө төсөөл. Ургуулан бод.
4. Хэн нэгний амжилтанд хүрсэн түүхийг цаг завараа байнга уншиж байх.
Ингэснээр мэдээж чм тэр хүний амжилтанд бага зэрэг атаархаж өөрийгөө түүнтэй харьцуулж бодож эхэлдэг ба чамд ч бас амжилтанд хүрэх арга зам байгааг чи мэдрэх болно.
Энэ бол зөвхөн чамаас л шалтгаалах асуудал. Ингээд залхуугаас гарч өөрсдийгөө зоригжуулахад урагшаа
1. Сэтэглийн хүч чиний хөдөлгөөнөөс
Энэ нь чи ямар нэг зүйл хийхээс залхуу чинь хүрээд байвал өөрийгөө зоригжуулах ямарваа нэг үгийг чи өөртөө хэл жишээ нь "би чаднаа" гэж. Гэхдээ энэ үгийг чи зүгээр хэлэх биш өөрийгөө зоригжуулахаар хүчтэй бөгөөд чангаар хэлхэд чамд маш их энерги хуримтлагдах болно.
2. Ямарваа нэг сайхан зүйлийн талаар бод
Ямар нэг баяртай зүлийн талаар бод. Урд нь ямар нэг бодсон зүйлээ хийж дуусгаад ямар амжилтанд хүрч байсан үеээ дурса, толгойгоо сэргээ. Ингэхэд л цаанаасаа чиний хийх хүсэл чинь ундраад л гараа ирнэ.
3. Хийх гэж байгаа зүйлээ хийснээр төсөөл
Энэ нь чи хийх гэж байгаа зүйлээ амжилттай хийснээр өөрийгөө төсөөл. Ургуулан бод.
4. Хэн нэгний амжилтанд хүрсэн түүхийг цаг завараа байнга уншиж байх.
Ингэснээр мэдээж чм тэр хүний амжилтанд бага зэрэг атаархаж өөрийгөө түүнтэй харьцуулж бодож эхэлдэг ба чамд ч бас амжилтанд хүрэх арга зам байгааг чи мэдрэх болно.
Sunday, January 31, 2010
Өөдрөг Явах 25н Зарчим
1. Сэтгэлийн их тэнхээтэй яв
2. Хэн нэг нь Таныг ивээнэ гэж битгий найд. Өөртөө л найд. Бусдын хийснийг ажиглан өөрөө бие даан хий. Учрыг нь ухаарахыг хичээж оролд. Нягт нямбай, тэвчээртэй бай. Биеэ ажилдаа бүрэн дайчил.
3. Зорилготой байж түүндээ хүр. Дэмий зүйлд санаагаа бүү зовоо. Хий хоосон мөрөөдөлд битгий авт. Хийх зүйлээ төлөвлө. Саад учирвал юунаас болсоныг тунгаа. Тэгэхдээ олон юмны хойноос бүү хөөцөлд.
4. Найз нөхрөө зөв сонго. Инээсэн бүхэн нөхөр биш. Чамайг өөд нь татах нөхөр ол.
5. Төлөвлөгөөтэй ажилла. Маргааш юу хийхийгээ урьд үдэш нь төлөвлө. Удаан, олон жил хийх ажлаа ч төлөвлө.
6. Үгүй гэж зоригтой хэлж сур. Ингэх нь заримдаа эвгүй байдаг ч, үгүй гэж хэлж сураагүй урсгалаар явдаг хүн, өөдтэй явсан нь үгүй.
7. Өөрийгээ битгий чамла. Хувийнхаа шилдэг чанарыг улам бүр зүлгэн өнгө оруул. Би чадна гэж зориглож сур.
8. Муу зуршлаас бага багаар сал. Дутагдалаа шударгаар хүлээ. Өөрийгөө зэмлэж сур. Биеэ хуурдаг хүн бүтэлтэй явсан нь ховор.
9. Өдрийн аль цагт хамгийн их үр бүтээлтэй байдгаа мэдэж ав. Чухам тэр цагийг бүү үр. Амрах, хооллоход тэр цаг мөчийг бүү зориул. Цагаа зохицуулж сур.
10. Хийх гэж буй зүйлээ үнэхээр чухал эсэхийг өөрөөсөө асууж тунгаа.
11. Битгий цухалдаж бачимд. Хэнээс юунаас болов гэдгийг тунгаа. Ядарвал ажлаа хойш тавь. Санаа зовох хэрэггүй. Үе үе хөдлөх, босох, суух, явган явахыг хичээ.
12. Үнэхээр юм бүтээе гэвэл биеэ эрүүл авч яв. Эрүүл биед саруул ухаан оршдог нь хамгаас үнэн.
13. Сайн сайхныг мөрөөд. Гутранги үзэл сайн юманд хүргэдэггүй. Үүнээс ч их юм хийж чадна гэж өөрийгээ зоригжуулж бай.
14. Хийх зүйлээ зүрх алдалгүй барьж ав. Ажлаа хаанаас, юунаас эхлэхийг эхлээд бод. Дараа нь ямар аргаар хийхээ тунгаа. Хүнтэй элбэх бол түүнтэйгээ зөвлө. Бүтэх эсэхийг тооцоолж, үр дүнг шалгаж бай.
15. Та дарга ч бай, цэрэг ч бай хувийн хариуцлагаа ухамсарла.
16. Бусдыг ашигтай зүйлд урамшуулан ятга, зоригжуул. Тусал.
17. Хийх гэсэн ажлаа хойш нь бүү тавь. Нэн даруй хийж сур.
18. Бусдын үгийг нухацтай сонсож сур. Хүний хэлснээс хэрэгтэйг нь ав. Хэрэггүйг нь гээ.
19. Учрах бэрхшээл саадыг урьдчилан тооцоолж бай. Тэгвэл таны ажил бүтэмжтэй байх болно. Зорьсондоо хүрэхэд ч хялбар болно.
20. Мэдрэхүй зөн совиндоо хааяа ч гэсэн итгэж бай. Дан ухаанаар бүхнийг дийлэхгүй байх үе бий.
21. Даруу байж сур. Бардам зан, хулчгар шинж хүнийг өөдтэй болгосон удаагүй. Бусдын шүүмжлэлийг хүлээж авч сур. Энэ нь амжилт олохын үндэс.
22. Хийж байгаа зүйлээ хэцүү хүнд гэж хааяа бусаддаа ойлгуулж бай.
23. Хүнээс үг дуулах сайхан. Бусдыг магтаж, өөрийгээ магтуулахад муу нь юу байхав. Нөхөр чинь сайн ажиллаж байвал магт, дэмж, тусал
24. Өөртөө их үүрэг, ачаалал хүлээж сур. Тэгвэл илүү ихийг бүтээнэ.
25. Тайван бай. Бусад чинь оволзож байсан ч тайван байж, гагцхүү зорьсноо хэрэгжүүлэхийг хичээж сур.
2. Хэн нэг нь Таныг ивээнэ гэж битгий найд. Өөртөө л найд. Бусдын хийснийг ажиглан өөрөө бие даан хий. Учрыг нь ухаарахыг хичээж оролд. Нягт нямбай, тэвчээртэй бай. Биеэ ажилдаа бүрэн дайчил.
3. Зорилготой байж түүндээ хүр. Дэмий зүйлд санаагаа бүү зовоо. Хий хоосон мөрөөдөлд битгий авт. Хийх зүйлээ төлөвлө. Саад учирвал юунаас болсоныг тунгаа. Тэгэхдээ олон юмны хойноос бүү хөөцөлд.
4. Найз нөхрөө зөв сонго. Инээсэн бүхэн нөхөр биш. Чамайг өөд нь татах нөхөр ол.
5. Төлөвлөгөөтэй ажилла. Маргааш юу хийхийгээ урьд үдэш нь төлөвлө. Удаан, олон жил хийх ажлаа ч төлөвлө.
6. Үгүй гэж зоригтой хэлж сур. Ингэх нь заримдаа эвгүй байдаг ч, үгүй гэж хэлж сураагүй урсгалаар явдаг хүн, өөдтэй явсан нь үгүй.
7. Өөрийгээ битгий чамла. Хувийнхаа шилдэг чанарыг улам бүр зүлгэн өнгө оруул. Би чадна гэж зориглож сур.
8. Муу зуршлаас бага багаар сал. Дутагдалаа шударгаар хүлээ. Өөрийгөө зэмлэж сур. Биеэ хуурдаг хүн бүтэлтэй явсан нь ховор.
9. Өдрийн аль цагт хамгийн их үр бүтээлтэй байдгаа мэдэж ав. Чухам тэр цагийг бүү үр. Амрах, хооллоход тэр цаг мөчийг бүү зориул. Цагаа зохицуулж сур.
10. Хийх гэж буй зүйлээ үнэхээр чухал эсэхийг өөрөөсөө асууж тунгаа.
11. Битгий цухалдаж бачимд. Хэнээс юунаас болов гэдгийг тунгаа. Ядарвал ажлаа хойш тавь. Санаа зовох хэрэггүй. Үе үе хөдлөх, босох, суух, явган явахыг хичээ.
12. Үнэхээр юм бүтээе гэвэл биеэ эрүүл авч яв. Эрүүл биед саруул ухаан оршдог нь хамгаас үнэн.
13. Сайн сайхныг мөрөөд. Гутранги үзэл сайн юманд хүргэдэггүй. Үүнээс ч их юм хийж чадна гэж өөрийгээ зоригжуулж бай.
14. Хийх зүйлээ зүрх алдалгүй барьж ав. Ажлаа хаанаас, юунаас эхлэхийг эхлээд бод. Дараа нь ямар аргаар хийхээ тунгаа. Хүнтэй элбэх бол түүнтэйгээ зөвлө. Бүтэх эсэхийг тооцоолж, үр дүнг шалгаж бай.
15. Та дарга ч бай, цэрэг ч бай хувийн хариуцлагаа ухамсарла.
16. Бусдыг ашигтай зүйлд урамшуулан ятга, зоригжуул. Тусал.
17. Хийх гэсэн ажлаа хойш нь бүү тавь. Нэн даруй хийж сур.
18. Бусдын үгийг нухацтай сонсож сур. Хүний хэлснээс хэрэгтэйг нь ав. Хэрэггүйг нь гээ.
19. Учрах бэрхшээл саадыг урьдчилан тооцоолж бай. Тэгвэл таны ажил бүтэмжтэй байх болно. Зорьсондоо хүрэхэд ч хялбар болно.
20. Мэдрэхүй зөн совиндоо хааяа ч гэсэн итгэж бай. Дан ухаанаар бүхнийг дийлэхгүй байх үе бий.
21. Даруу байж сур. Бардам зан, хулчгар шинж хүнийг өөдтэй болгосон удаагүй. Бусдын шүүмжлэлийг хүлээж авч сур. Энэ нь амжилт олохын үндэс.
22. Хийж байгаа зүйлээ хэцүү хүнд гэж хааяа бусаддаа ойлгуулж бай.
23. Хүнээс үг дуулах сайхан. Бусдыг магтаж, өөрийгээ магтуулахад муу нь юу байхав. Нөхөр чинь сайн ажиллаж байвал магт, дэмж, тусал
24. Өөртөө их үүрэг, ачаалал хүлээж сур. Тэгвэл илүү ихийг бүтээнэ.
25. Тайван бай. Бусад чинь оволзож байсан ч тайван байж, гагцхүү зорьсноо хэрэгжүүлэхийг хичээж сур.
Friday, January 29, 2010
8 Reasons to Go Out Tonight!
It’s Friday night – so why are you sitting on your couch in your slouchy sweats? Yes, it may be cold outside and you may have just wrapped up the workweek from hell, but those are lame excuses for having a boring night in – and they could even be the reason you’re still single.
You may think it’s not a big deal if you stay home, but it’s actually taking a toll on your love life. As Amy Spencer, author of Meeting Your Half-Orange: An Utterly Upbeat Guide to Using Dating Optimism to Find Your Perfect Match (Running Press) explains, tonight is your chance to go out and have a good time, which will make you a happier and more interesting person. And this is what will bring you even closer to finding your “half-orange,” that perfect person who complements you in life and love. ”Quite simply, the more positively ‘you’ and happy you are, the more likely you are to naturally draw the right person straight to you,” she says.
So what are you waiting for? Start 2010 off on the right note: ditch those sweats for a sexy dress, call up your girls, and get your booty out the door! Here are 8 reasons why you’re making the right choice:
1. You’ll feel alive!
We’re all for zoning out to reality TV from time to time, but the sad truth is that you’re watching other people live their lives while yours is spent on the couch. Enough already! According to Spencer, this habit is doing nothing for your brain, your heart, your body or your spirit. “Actually getting up and going out and seeing what the world has to offer will make you feel far more alive,” she says.
2. You’ll learn something.
“Going out” doesn’t always have to mean going to a bar. Mix it up and try something new, like taking a sushi-making class, going to a wine-tasting party or exploring a new part of town. As Spencer explains, “You’ll learn something new every day if you put yourself in a position to do so, and these experiences will make you a smarter, wiser, warmer and more knowledgeable person.”
Read Is Dating Harder if You’re Smarter?
3. You’ll make new connections.
For single girls, going out is usually all about meeting a new guy, but why not try a different strategy? Open yourself up to meeting all sorts of new people, like an interesting potential new female friend or an older, wiser gentleman. “Maybe you won’t date that person,” says Spencer, “but you’ll gain something from them, maybe learn something about yourself, and who knows, maybe you’ll find out that they have a cute son, brother or friend they want to set you up with.”
4. You’ll be more interesting.
If you happen to meet someone tonight, what will you talk about? How you spent last Friday home alone with your cat? We hope not! Create new story material by doing something that makes you feel just a little nervous, like rock wall climbing, or salsa dancing. Spencer suggests opting for activities that physically recreate the feelings you want to feel when you fall in love – things that make your heart race and your palms sweat. Not only will these kinds of adventures remind your body how alive you want to feel, but they’ll also make a terrific story.
5. You only live once.
It’s cliché, but it’s true, and it’s worth repeating every day. “You’ll only be this age, living in this place, in the job you’re in, surrounded by the friends you have, this one time,” stresses Spencer. “You don’t know what tomorrow will bring, so make the most of tonight.”
6. You never know.
The common belief is that you find love when you’re least looking for it. Maybe tonight is your night, maybe not. Either way, you’re still out there, being happy, and putting yourself in the right situations. “Life brings you what you ask for,” says Spencer. “And if you go into it thinking, ‘Well, why not, you never know…’ then life will reward you with some interesting experiences.”
Read New Year’s Relationship Resolutions
7. You haven’t done or seen it all.
We’ve all been there – you feel like you’ve been to every single place and have met every single guy in town and none are for you. It may feel that way, but it’s probably not true. It’s doing the same things again and again that makes us feel like there’s no point in going out, so mix it up and don’t be afraid to try something new. Spencer suggests gathering some friends and writing ideas of new places to go or things you want to try on slips of paper then picking one from a hat. “Maybe you wouldn’t normally set foot in the dingy pool hall on the corner, but why not make a night of finding out what it’s like to?”
8. You’ll make great memories.
When you’re laughing and living it up with your friends you’re creating lasting memories. Make the most of every opportunity you have to spend time with the people who make you smile. “Don’t let a year, a month, or even this week pass you by with nothing to look back on,” says Spencer. “Start making new memories about your wonderful life tonight!”
You may think it’s not a big deal if you stay home, but it’s actually taking a toll on your love life. As Amy Spencer, author of Meeting Your Half-Orange: An Utterly Upbeat Guide to Using Dating Optimism to Find Your Perfect Match (Running Press) explains, tonight is your chance to go out and have a good time, which will make you a happier and more interesting person. And this is what will bring you even closer to finding your “half-orange,” that perfect person who complements you in life and love. ”Quite simply, the more positively ‘you’ and happy you are, the more likely you are to naturally draw the right person straight to you,” she says.
So what are you waiting for? Start 2010 off on the right note: ditch those sweats for a sexy dress, call up your girls, and get your booty out the door! Here are 8 reasons why you’re making the right choice:
1. You’ll feel alive!
We’re all for zoning out to reality TV from time to time, but the sad truth is that you’re watching other people live their lives while yours is spent on the couch. Enough already! According to Spencer, this habit is doing nothing for your brain, your heart, your body or your spirit. “Actually getting up and going out and seeing what the world has to offer will make you feel far more alive,” she says.
2. You’ll learn something.
“Going out” doesn’t always have to mean going to a bar. Mix it up and try something new, like taking a sushi-making class, going to a wine-tasting party or exploring a new part of town. As Spencer explains, “You’ll learn something new every day if you put yourself in a position to do so, and these experiences will make you a smarter, wiser, warmer and more knowledgeable person.”
Read Is Dating Harder if You’re Smarter?
3. You’ll make new connections.
For single girls, going out is usually all about meeting a new guy, but why not try a different strategy? Open yourself up to meeting all sorts of new people, like an interesting potential new female friend or an older, wiser gentleman. “Maybe you won’t date that person,” says Spencer, “but you’ll gain something from them, maybe learn something about yourself, and who knows, maybe you’ll find out that they have a cute son, brother or friend they want to set you up with.”
4. You’ll be more interesting.
If you happen to meet someone tonight, what will you talk about? How you spent last Friday home alone with your cat? We hope not! Create new story material by doing something that makes you feel just a little nervous, like rock wall climbing, or salsa dancing. Spencer suggests opting for activities that physically recreate the feelings you want to feel when you fall in love – things that make your heart race and your palms sweat. Not only will these kinds of adventures remind your body how alive you want to feel, but they’ll also make a terrific story.
5. You only live once.
It’s cliché, but it’s true, and it’s worth repeating every day. “You’ll only be this age, living in this place, in the job you’re in, surrounded by the friends you have, this one time,” stresses Spencer. “You don’t know what tomorrow will bring, so make the most of tonight.”
6. You never know.
The common belief is that you find love when you’re least looking for it. Maybe tonight is your night, maybe not. Either way, you’re still out there, being happy, and putting yourself in the right situations. “Life brings you what you ask for,” says Spencer. “And if you go into it thinking, ‘Well, why not, you never know…’ then life will reward you with some interesting experiences.”
Read New Year’s Relationship Resolutions
7. You haven’t done or seen it all.
We’ve all been there – you feel like you’ve been to every single place and have met every single guy in town and none are for you. It may feel that way, but it’s probably not true. It’s doing the same things again and again that makes us feel like there’s no point in going out, so mix it up and don’t be afraid to try something new. Spencer suggests gathering some friends and writing ideas of new places to go or things you want to try on slips of paper then picking one from a hat. “Maybe you wouldn’t normally set foot in the dingy pool hall on the corner, but why not make a night of finding out what it’s like to?”
8. You’ll make great memories.
When you’re laughing and living it up with your friends you’re creating lasting memories. Make the most of every opportunity you have to spend time with the people who make you smile. “Don’t let a year, a month, or even this week pass you by with nothing to look back on,” says Spencer. “Start making new memories about your wonderful life tonight!”
Wednesday, January 27, 2010
Та Ой Ухаанаа Сайжруулж Чадна!
Бид бvхэн насан туршдаа маш их хэмжээний бvх тєрлийн мэдээлэл цээжилдэг. Гэтэл заримдаа бараг хэрэггvй зvйлээ маш сайн цээжилчихсэн байхад, заримдаа маш чухал мэдээллийг хичнээн оролдоод ч цээжилж чадахгvй тохиолдол гардаг. Зарим хvмvvс нэг сонсоод л хэрэгтэй гэсэн бvхнээ тогтоочихсон байхад, зарим нь хичнээн оролдсон ч тэгэж чаддаггvй.
Тэгэхээр гайхамшигт ойтой хvмvvс яаж цээжилдэг вэ? Гайхмшигт ой тогтоолт бол бараг хvн бvхний ээмшихийг хvссэн чадвар.
Тийм ой тогтоолттой болоход тийм хэцvv гэж vv? Yгvй ээ, энэ бол хэцvv бишээ. Энэ vгийг маш итгэлтэй хэлж байсан хvн бол "Сэтгэшгvй ухаан" тєвийн захирал Д.Эрдэнэбаатар. Тэр єєрийн судалж мэдсэн туршлага дээрээ vндэслээд хvн оюун ухаанаа єєрєє удирдаж, єєрєє санаж сэрж явах учиртай, ой тогтоолтоо байнга сэргээж сайжруулж чадвал хvн гайхамшигтай vр дvнд хvрдэг юмаа гэдгийг баталж чадсан юм. Тиймээс ч тэр ой тогтоолтын талаар маш гайхамшигтай лекц уншсаныг уншигчиддаа хvргэж байна.
Та бидний хэн ч энэ чадварыг эзэмших боломжтой.
Ой тогтоолт нь бидний оюуны чадавхийн суурь мєн. Бидний энэ суурь бат бєх байх тусмаа зорилгодоо хvрэх боломж маань эрс нэмэгдэнэ. Тэгвэл энэ сууриа батжуулах єєрєєр хэлбэл, ой тогтоолтоо сайжруулах аргуудын талаар "Сэтгэшгvй ухаан" тєвийн Д.Эрдэнэбаатар багшийн яриаг хvргье.
Д.Эрдэнэбаатар:
Бvх хvн хоёр гар, хоёр хєл, хоёр нvд, хоёр чихтэй. Гэтэл ганц толгой, ганц тархитай гэж бид боддог. Гэтэл тархи маань баруун болон зvvн тал бємбєлєгvvдтэй. Бидний цээжлэх “ажилд” энэ хоёр маань хоёулаа тодорхой vvрэг гvйтэтгэдэг. Зvvн тал бємбєлєг бидний логик сэтгэлгээ, яриа, тоотой хийх vйлдлvvдийг хариуцдаг. Та биднийг бага балчираас авахуулаад эцэг эх, багш нар маань “бодооч, сэтгээч” гэж бишгvй л хэлдэг байсан. Тэдний зэмлэлийн vр дvнд бид магадгvй харьцангуй сайн сэтгэж бодож сурсан.
Харин тэгвэл баруун тал бємбєлєгний vйл ажиллагаа гэж юу вэ?
Энэ бол бидний тєсєєлєх, мэдрэх, єнгє ялгах, аливаа зvйлийн хэмжээг тодорхойлох чадвар. Харамсалтай нь баруун тал бємбєлєгнийхєє чадваруудыг ихэнх хvн хєгжvvлэхэд анхаардаггvй. Эцэг эх, багш нар “за миний хvv тєсєєлєлдєє, мэдрээд vз дээ” гэж хэлдэггvй. Тэгвэл баруун тал бємбєлєгний vйл ажиллаагаа хvний цээжлэх чадварт асар их нєлєєтєй. Хоёр гартай мєртлєє ганц гараараа юм хийдэг хvн шиг ихэнх хvмvvс зєвхєн зvvн тал бємбєлєгєєрєє цээжилдэг гэж хэлж болно. Харин тархиныхаа хоёр тал бємбєлєгийг цээжлэх процессдоо идэвхтэй ашигласанаар оюуны чадвар эрс сайжирна.
ОЙ ТОГТООЛТЫН ЗАРЧМУУдЫН ТАЛААР
Сэтгэл судлаачдын тогтоосон ой тогтоолтын зарчмууд гэж байдаг. Эдгээр зарчмууд нь бидний ой тогтоолтын чанарыг тодорхойлдог бєгєєд эдгээрийг баримтлахад тусгай дасгал хийгээгvй ч гэсэн бидний цээжлэх чадвар vлэмж нэмэгдэнэ. Нэлээн олон зарчим байдаг учраас заримых нь талаар ярья.
Сэтгэл санаагаа удирдах
Аливаа мэдээллийг хvссэн цагтаа цээжлэхийн тулд хамгийн тvрvvнд сэтгэл санаагаа удирдаж чаддаг байх хэрэгтэй. Энэ бол хамгийн гол асуудал
Хvн бvхэн хэзээ нэгэн цагт, ямар нэгэн байдлаар сандарсан тохиолдол байдаг. Шалгалт шvvлэг єгєхєд сайн уншаагvйгээс эсвэл єєр ямар нэгэн шалтгаанаас болж мэддэг юмаа багш нарынхаа ємнє ярьж чадахгvй болчихдог. Мєн шинэ зvйлийг цээжилж чадахгvй тохиолдлууд ч байдаг. Тэгвэл бид тайвшрах дасгалуудыг хийснээр асар богино хугацаанд єєрийнхєє сэтгэл санааг эзэмдэх чадвартай болно.
Манайд бясалгалын олон урсгал орж ирсэнийг бид мэднэ. Тэд сэтгэл санаагаа ямар нэг зvйл дээр /цэцэг, лаа, амьсгал г.м/ тєвлєрvvлэн тайвшрах зорилготой байдаг. Тэгвэл “Сэтгэшгvй ухаан” тєвийн хичээл дээр тайвшрахын тулд аутогены бэлтгэлийг хийдэг. Энэ бол 1931 онд германы эрдэмтэн Г.Шульц гэдэг хvн зохиосон vгээр єєрийнхєє сэтгэл санаа буюу биеийг удирдах аргачлал юм. Г.Шульц Энэтхэгийн йогийн янз бvрийн бясалгалын урсгалууд, мєн 18, 19-р зуунд европод тvгэн дэлгэрч байсан месмеризм буюу ховсдох аргуудыг судалсан байдаг. Тэгээд хэрэв эмч хэн нэгэн хvнд vгээр vйлчилж, эдгээж чадаж байгаа бол тэр хvн єєрєє єєртєє эмчийн хэлж байгаа vгнvvдийг хэлээд єєрийгєє эмчилж яагаад болохгvй гэж? гэсэн асуултыг єєртєє тавьсан байдаг. Тэгээд єєртєє нєлєєлєх томъёоллыг гаргасан байдаг. Эцэст нь ховс буюу аутогены бэлтгэлийн vр дvнг харьцуулаад vзэхэд яг л адилхан байжээ. Худал vгийг мянга дахин давтвал vнэн болдог гэдэг. Тэгвэл бид єєртєє “миний ой тогтоолт хамгийн сайн, миний ой тогтоолт сайн байна” гээд байвал энэ тушаал далд ухамсарт маань шингэж бидний ой сайжрах vндэслэлтэй.
Нийт євчний 70-80% та бидний сэтгэхvйтэй холбоотой байдаг. Тийм учраас аутогены бэлтгэл хийж хэвшснээр євчнєє ч анагаах боломжтой.
Гэхдээ аутгогены бэлтгэл хийхэд анхаарах зvйл байдаг. Єєртєє итгэлгvй, аливаа зvйлийг байнга муугаар бодож тєсєєлдєг хvмvvс байдаг. Тэд ямар нэгэн зvйл хийж эхлэхээсээ ємнє “яанаа, би vvнийг чадахгvй шvv дээ” гэсэн итгэл vнэмшилтэй байдаг. Тэгээд ч тэдний ихэнх ажил бvтэлгvйтдэг. Vг гэдэг асар их хvчтэй учраас бид єєртєє сєрєг утгатай vг хэзээ ч хэлж болохгvй. Єєрийнхєє хийх боломжтой юу ч хийсэн “би чадна” гэж хийвэл амжилтанд хvрэх 100%-ийн магадлалтай байдаг. Yvнийг Г.Шульцын шавь Линдеман 1972 онд баталсан. Усан онгоцны сvйрлээс болж маш олон хvн амиа алдсан байдаг. Манайд ч гэсэн жил болгон цасан шуурганаас болж хэн нэгэн малчин малтайгаа салхинд туугдаж, амиа алджээ гэсэн гунигтай мэдээ сонсогддог. Харин тэр хvмvvс амьд vлдэх боломж байгаагvй юм уу гэдэг асуулт гардаг. Тэгвэл ямарч хvн сэтгэл санаагаа эзэмдэж чадвал амьд гарч чадна гэдгийг батлахын тулд Линдеман Атлантын далайг ганцаархнаа хийлдэг завиар 72 хоногийн турш туулж гарсан байдаг юм. Ингэх vед нь хоёр удаа далайн шуурга болж, хоёр удаа завь нь хємєрсєн ажээ. Гэсэн ч гэсэн тэр “би Атлантын далайг туулж чадна, миний явах зvг єрнє зvг гэж” єєртєє мянга мянган удаа хэлж, мэдэрч чадсаны vр дvнд энэ зорилгодоо хvрсэн тvvхтэй. “Би чадна” гэдэг vгийг єєртєє vргэлж хэлж хэвшвэл хэн ч, хэзээ ч зорьсондоо хvрэх боломжтой.
Тєсєєлєх чадвар
Ой тогтоолтын дараагийн зарчим бол тєсєєлєх. Зарим хvмvvс “би тєсєєлж чадахгvй байна” гэж хэлдэг л дээ. Харин зарим хvмvvс маш сайн тєсєєлдєг. Энэ нь бидний нас, боловсрол, мэргэжил, ертєнцийг vзэх vзэлтэй холбоотой.
Бvхий л мэдээллийг цээжлэхдээ тєсєєлєх хэрэгтэй. Дєнгєж мєлхєж эхэлж байгаа хvvхэд гартаа тааралдсан бvхнийг барьж амандаа хийдэг. Эсвэл нvдэндээ харагдсан бvхнийг барих гэж тvvн рvv тэмvvлдэг. Энэ бол бидний ертєнцтєй танилцаж байгаа хамгийн эхний алхамууд. Энэ бvх мэдээлэл бидний тархинд гvн бат хадгалагдан vлддэг. Тэгэхээр бид цээжлэх гэж байгаа мэдээллээ аль болох бодитойгоор дvрслэн тєсєєлєх хэрэгтэй.
Бид сайн тєсєєлж чаддаг бол энэ чадвар маань айдас, сэтгэлийн хямралтай тэмцэх маш хvчтэй хэрэгсэл болдог. Хvн бvхэн хэзээ нэгэн цагт загнуулж байсан. Аав ээж, багш нартаа “Чи хичээлээ хийхгvй байна. Чи ажлаа муу хийж байна” гэж загнуулх vе зєндєє байсан. Тэр vед сэтгэлийн гvнд бул хар чулуу хуримтлагдсан л байсан байх. Энэ бул хар чулууг тэр чигээр нь тээгээд явах уу? Эсвэл авч хаях уу? гэвэл vтэр тvргэн авч хаях хэрэгтэй нь ойлгомжтой. Тэгвэл яаж тэр ачаанаас салах вэ? Энэ бол маш амархан. Таны хажууд загнаж байсан хvн байна гэж тєсєєлєєд яг одоо тэр таныг загнаж байна гэж бодоорой. Магадгvй яг тэр єнгєрсєн явдлаа санаарай. Та бухимдчихсан, сэтгэлээр уначихсан байж байгаа. Гэтэл тэр загнаж байгаа хvн чинь бие нь жижигрээд ирж байна гээд тєсєєл дєє. Тэгээд эрэгтэй хvн байсан бол хоолой нь шингэрээд хvvхнийх шиг болон хувирч байна гэж тєсєєл. Эмэгтэй хvн байсан бол хоолойн бvдvvрээд эрэгтэй хvнийх шиг болж байна гэж бод доо. Дараа нь тэр алиалагч шиг єнхєрєєд, алиалаад явчихаж байна. Одоо бухимдлаа анрзаараарай. Тэр байна уу? Алга болсон байгаа биз? Таны инээд хvрч байгаа биз? Магадгvй аймшигтай харагдаж байсан тэр хvн хvvхдээс жаахан, муур шиг, хvvхэлдэй шиг болчихоод хvн загнаад байхдаа яадаг юм бэ гэж бодогдоно биз дээ. Тэгэхээр бид даргаасаа айхаа болчихдог. Яг энэ аргыг хэрэглээд vзэх хэрэгтэй.
Японд бас нэг ийм туршилт хийсэн юм байна л даа. Шалгалтанд орохынх нь ємнє шалгалт авах єрєєнд нь багшийнх нь макетыг тавьчихдаг гэнэ. Тэгээд нєгєє шалгалтанд орох гэж байгаа оюутнууд макетэн багшийгаа сэтгэл ханатлаа, айдас бухидмлаа арилтал зоддог. Тэгж єєртєє итгэлтэй болж байгаа юм. Иймэрхvv байдлаар бид ирээдvйд болох гэж байгаа шалгалтаа тєсєєлєєлєєд, би ерєєсєє айхгvй гэсэн итгэл vнэмшилтэй болох юм бол дарга нар чинь, багш нар чинь ч та нарыг загнаж чадахгvй. Яагаад гэвэл тэд загнахаасаа ємнє биднийг хараад: ”За энэ чинь надад загнуулчих хvн мєн vv? биш vv? Гэж дотроо бодсон, бодоогvй ч гэсэн дотоод ухамсарт нь ямар нэгэн мэдрэмж явж байдаг. Тэгэхэд нь та єєртєє итгэлтэй загнуулахааргvй янзтай зогсож байвал тэд таныг загнаж чадахгvй л болов уу.
Биеэ тоосон, ихэмсэг, сэргэлэн хvмvvс ажлаа байнга амжуулаад, хэнээс ч хараат бус яваад, ямар нэгэн газрын дарга, лидер болчихсон тохиолдол зєндєє байдаг. Тэгвэл дарга болох, лидер болох энэ чадвар бид бvгдэнд байгаа. Яагаад гэвэл, энэ хорвоод мэндлэхдээ бvгд адилхан нvцгэн л тєрдєг биз дээ. Харин магадгvй 10,20, 30 жилийн дараа зарим нь дарга болчихсон байхад зарим нь бvр архичин болчихсон явж л байдаг.
Амьдралыг аль болох єнгєтєй талаас нь харж чадаж байвал бид бvхэн ирээдvйгээ гэрэл гэгээтэйгээр тєсєєлєх бvрэн боломжтой.
Бид бvгдээрээ таван мэдрэхvйн эрхтэнтэй. Тэднийгээ цээжлэх процессдоо аль болох жигд оролцуулах хэрэгтэй. Бид хардаг, амтладаг, vнэрлэдэг, сонсдог, бас арьс булчингаараа мэдэрдэг. Мєн зургаа дахь мэдрэхvй бидэнд байдаг боловч бараг мартагдсан. Бидний элэнц хуланц болсон чулуун зэвсгийн хvмvvсийн мэдрэхvй маш сайн хєгжсєн байжээ. Яагаад гэвэл тэд байгальтайгаа ойрхон байсан. Бvх зvйлээ мэдрэхvйн эрхтэнvvдээрээ хvлээн авч байсан. Харин бид хvсвэл энэ чадвараа сайжруулах боломжтой. дасгалууд байдаг бєгєєд эдгээрийг хийгээд байвал ой тогтоолтоо vлэмж сайжруулах боломжтой.
Хvн болгонд тохиолдсон байдаг л даа. Хэзээ нэгэн цагт ямар нэг юмны vнэрийг vнэртэх ч юм уу амтлаад, ямар нэг дуу сонсоод энэ зvйлийг чинь хэзээ билээ дээ идэж байсан юм байна шvv дээ. Эсвэл энэ дууг чинь хэзээ нэгэн цагт сонсож байсан юм байна шvv дээ гэсэн дурсамжууд тєрдєг. Харин яг хэзээ вэ гэдэг нь тодорхойгvй байдаг. Энэ жишээнээс харахад бидний хэзээ нэгэн цагт мэдэрсэн ямар нэгэн зvйл дурсамжийг маань сэргээдэг нь тодорхой болж байна.
Бидний мэдрэхvйн эрхтнvvдийн “хамтын ажиллагааг” синестези гэдэг. Мэдрэхvйн эрхтнvvд нь мэдээллийг нэгэн зэрэг хvлээн авч боловсруулах чадвартай хvмvvс байсан бєгєєд тэд бусдаас хавьгvй сайн ой тогтоолт эсвэл єєр ямар нэгэн авъяас чадвартай байжээ. Жишээлбэл, ямар ч дисконы газар ая явахад гэрэлтvvлэг нь аяныхаа хэмнэлд тохирч єнгєє єєрчилж байдаг. Энэ єнгєт хєгжмийг анх Оросын хєгжмийн зохиолч Скрябин зохиосон юм. Тэр хvн ямар хvн байсан бэ гэвэл аяыг єнгєний мэдрэмжээр хvлээж авдаг. Ямар ч дуу авиа тvvнд єнгєтєй харагддаг байжээ.
Ой тогтоолтын гайхамшиг болсон С.Шерешевский гэдэг хvн ЗХУ-д 20-р зуунд амьдардаг байсан. Тэр хvний ой тогтоолтонд ямар ч хязгаар байгаагvй учраас тэр 50, 100, хэд л бол хэдэн vг, тоо цээжлэх чадвартай байжээ. Мєн цаг хугацааны хувьд ч гэсэн тvvний ой тогтоолтонд хязгаар байгаагvй. 10.15 жилийн дараа тэр хvнээс 10.15 жилийн ємнєх зvйлсийг асуухад хариулж чаддаг байжээ. Та тэдэн оны, тэдэн сарын тэдэнд хэдэн цагт юу хийж байсан бэ гэж асуухад тэр жаахан бодолхийлснээ: “Аа тийм, 15 жилийн ємнє тантай энэ єрєєнд сууж байсан. Та тэгэхэд тийм єнгийн хувцас ємссєн байсан. Тэгээд надад ийм ийм vг хэлж байсан шvv дээ гэж 15 жилийн ємнєх бvх vгийг бvгдийг нь эхнээс нь аваад дуустал хэлж чаддаг байсан ажээ. Тэр хvний онцлог нь ой тогтоолтын гайхамшигт урлагийн эзэмшсэнд оршиж байсан. Шерешевскийн сургуульд нэгдvгээр ангиас нь эхлээд ой тогтоолтын урлагийн заадаг байжээ. Мєн тvvний мэдрэхvйн эрхтэн нь жигд хєгжсєн байдаг. Нэг удаа сэтгэл судлаач Выготский тvvнтэй хамт байж байгаад:
- Та сургуулиасаа гэр хvртлэх замаа олох уу? гэсэн чинь.
- Ололгvй яахав. Энэ хашаа бохир амттай хар ногоон єнгєєр будагдчихсан байна шvv дээ гэж хэлжээ. Мєн нэг удаа гудамжинд явж байгаад худалдагчаас цэцэг авах гэсэн чинь авч чадаагvй гэдэг. Яагаад гэвэл тэр худалдагчийн амнаас гарч байгаа vг нь муухай бохир єнгєтєй байсан гэдэг.
Ой тогтоолтын дараагийн зарчим буюу нийлэмжийн зарчим
Бидний цээжилж байгаа бvхэн хоорондоо уялдаа холбоотой. Бидний мэддэг зvйл хvлээн аван цээжилж байгаа мэдлэгтэй холбогддог. Нэгдvгээр ангийн сурагч эсвэл нэгдvгээр курсын оюутан эхэндээ юу ч мэдэхгvй байснаа хоёр гурван жилийн дараа суурь мэдлэгтэй болсны дараа vзсэн хичээлтэйгээ холбоотой шинэ материалыг маш амархан хvлээн авч, цээжлэх чадвартай болсон байдаг.
Аливаа зvйлийг сайн цээжилж суръя гэвэл цээжлэх гэж байгаа зvйлээ єєрийнхєє мэддэг мэдлэгтэйгээ ямар нэгэн хэлбэрээр холбож чаддаг байх хэрэгтэй. Дийлэнх хvмvvс єєрийн мэдэлгvй ямар нэгэн байдлаар ингэж чаддаг. Тухайлбал, утасны дугаар цээжлэх ч юм уу эсвэл хэн нэгнийг нэрийг цээжлэхдээ хvссэн хvсээгvй таньдаг хvнийхээ нэр, мэддэг утасны дугаар, он эсвэл тэмдэглэлт vйл явдлын он тоололтой зvйрлvvлэн цээжилдэг. Энэ чадвараа vргэлж хэрэглэж хэвшвэл бидний ой тогтоолт vлэмж сайжрах нь ойлгомжтой.
Дараагийн зарчим бол хэтрvvлэг
Хэтрvvлэг гэж юу вэ? Бидний сэтгэл хєдлєлтєй ямар нэгэн байдлаар холбоотой байдаг єдєр тутмынхаа ажлаа илvv сайн цээжлэхийн тулд сэтгэл хєдлєлєє аль болох идэвхтэй оролцуулах хэрэгтэй. Ингэж чадвал мартагдахааргvй цээжлэгдэнэ. Хамгийн амархан мартагддаг зvйл гэвэл сонирхолгvй хичээл. Уншаад байдаг л байдаг, уншаад л байдаг тэгээд нэг мэдэхэд унтчихсан байдаг.
Тєсєєлєєд vзье л дээ магадгvй бидний цээжлэх гээд байгаа мэдээлэл бодитой зvйл гээд бодчихоё. Бид бvгдээрээ л хvvхэлдэйн кинонд дуртай байсан. Хvvхэлдэйн кинонд амьгvй зvйл амилаад явж байдаг. Єєрийн гэсэн зан ааш, араншинтай болсон байдаг. Бидний тэр цээжлэх гэж байгаа зvйл маань яг иймэрхvv байдлаар амилсан байвал бvрэн боломжтой биз дээ. Яагаад гэвэл бид энэ бvхнийг тєсєєлж байгаа. Бидний тєсєєлєлийг хэн ч барьж чадахгvй. Бид хvссэн бvхнийгээ тєсєєлєх чадвартай.
Эсрэг хvйстэнтэй буюу секстэй холбоотой зvйл амархан тогтоогддог гэсэн дараагийн зарчим
Питер Равена гэдэг эрдэмтэн 1491 онд «Феникс» гэдэг номондоо: “Залуу минь, та ямарваа нэгэн зvйлийг цээжлэхийг хvсвэл эсрэг хvйстэнтэйгээ дуртай vйлдлээ хийж байна гэж тєсєєлєєд, тэр vйлдэлтэйгээ цээжлэхийг хvссэн мэдээллээ холбон цээжлээрэй” гэж зєвлєсєн байдаг. Эмэгтэйчvvд нь ямар нэгэн мэдээллийг цээжлэхийн тулд эрчvvдтэй холбож, эрчvvд нь эмэгтэйчvvдтэй холбож цээжлэх юм бол илvv амархан тогтоогддог гэсэн зарчим байгаа юм.
Гадаад vг цээжлэхдээ ямар нэгэн хvнтэй холбож цээжлэх хэрэгтэй.
Жишээ нь, муухай vгнvvдийг бодъё. Та бидний дайсан, хамгийн дургvй хvн хажууд сууж байна гэж тєсєєлєєд «бос суу», «бос суу» гээд удирдаж байгаа мэтээр тєсєєлєх юм бол хvссэн хvсээгvй ямар нэгэн сэтгэлийн таашаал хvртэнэ. Эмч болчихсон байна гээд тєсєєлєєд, хvнд хагалгаа хийж байна, хэвлийг нь зvсээд дотоод эрхтэнvvдийг нь нэг нэгээр нь нэрлээд байна гэж тєсєєлсєн ч болно.
Ой тогтоолтоо байнга цэнэглэвэл тэр маань хvссэн хvсээгvй сайжирна. Яагаад гэвэл бидний цээжлэх явдал бол ажил, энэ бол дадал. Бид нэгдvгээр ангидаа ороод уншиж, бичиж сурдаг. Харамсалтай нь манайд тєдийгvй дэлхийн боловсролын системд цээжлэх дадлыг эзэмшvvлэх тал дээр ерєєсєє анхаардаггvй. Магадгvй бид нэгдvгээр ангидаа цээжлэх дадлыг эзэмшчих юм бол бидний оюуны хєгжил эрс хурдацтай болж, 11 жилийн дотор сурах юмыг хэдхэн жилийн дотор сурч суут хvмvvсийн эгнээнд орох єргєн боломжтой. Тєсєєлєх чадвар, бидний сэтгэлийн хєдлєл маань суутнуудын чадвар гэж ойлгож болно.
Эйнштэйн єєрийнхєє нээлтийн яаж хийсэн бэ? Тэр та биднээс юугаараа ялгаатай юм бэ? Таван нас хvртлээ ярьж чаддаггvй, нэлээд тааруу сурдаг. Патентын товчооны жирийн ажилтан байсан. Харин тvvний хамгийн гол чадвар тvvний сэтгэлгээний хэлбэрт оршиж байжээ. Тэр тєсєєлєх чадвар, тєсєєлєх сэтгэлгээнийхээ тусламжтайгаар Харьцангуйн онолоо нээсэн байдаг. Тэр тєсєєлж, бvх зvйлийг бодитойгоор мэдэрч сэтгэдэг байсан.
Хvний сэтгэлгээий хэлбэр амжилтын vндэс болдог. Амжилтанд хvрсэн дэлхийн 500 хvнээс Наполеон Хилл судалгаа авсан байдаг. Мэдээж лидерийн сэтгэл зvйн онцлог шинжvvд ихэнхэд нь байсан. Гэхдээ тэд бvгдээрээ мэдрэмж, мэдэрхvйгээ маш сайн ашигладаг, зєн совиндоо итгэдэг байсан ажээ.
Марталт
Бид хvссэн хvсээгvй цээжилсэн зvйлээ мартдаг. Зарим хvмvvс: “Би хvссэн бvхнээ цээжлэх албагvй. Тархины ачаалал ихэснэ гэдэг. Энэ бол худлаа. Бидний тархины багтаамж асар их учраас хэзээ ч шавхагдахгvй.
Канадын мэдрэлийн мэс засалч У.Пенфилд 20-р зууны 70 аад оны vед татаж унадаг /эпилепси/ євчтэй хvмvvсийн тархин дахь уналтын голомтыг авах мэс засал хийдэг байсан. Тэдний чамархайн хэсэгт нь зvvгээр хатгаад тог залгахад тэр євчтєнvvд єнгєрсєн амьдралынхаа дурсамжуудыг маш тод, яг одоо болж байгаа юм шиг санаж чаддаг байсан юм. Нэгэн євчтєний дурсамжаас нь сонсоход: “Тэр дурсамжиндаа хvvхэд насандаа очсон байсан бєгєєд тэр vеийнхээ vйл явдлыг яг одоо болж байгаа юм шиг санаж байжээ. Дурсамжинд нь орой болж, ээж нь: “Миний хvv хоолоо ид” гэж дуудаж, нєгєє хvvхэд гэртээ ороход ээж нь ширээн дээр хоол хийгээд тавьсан байжээ.
Бид хэзээ нэгэн цагт хоромхон зуур харах сонсох мэтээр мэдэрсэн бvхнээ тогтоодог. Тэр бvх дурсамжууд бидний тархинд хадаглагдаж байдаг. Гагцхvv тэдний ихэнхийг эргэн санаж чаддаггvй. Харин сэтгэл санаагаа удирдах тусгай дасгалууд хийж сурвал санахыг хvссэн дурсамжаа сэргээн санах боломжтой.
Бидний оюун ухаан гэдэг бол гайхамшигтай зvйл. Гагхvv бид тэрийг бvрэн ашиглаж чаддаггvй. Хvсвэл vvнийг яаж ч хєгжvvлэх боломжтой. Энэ жишээг 1991 оноос хойш Англид явагдаж байгаа Дэлхийн дээр ой тогтоолтын аварга шалгаруулах тэмцээн дээрээс харж болно. Тэр тэмцээнд оролцогчид ихэнх нь жирийн хvмvvс байсан бєгєєд тэд єєрсдийгєє гайхамшигт хэмжээнд хvртэл хєгжvvлж чадсан байдаг. Ой тогтоолтын спортын тамирчид vг, тоо, тvvхт он тоолол, хvний нэр нvvрийг хэдэн зуу мянгаар нь цээжилж чаддаг. 2005 оны 8 сарын 13-с 15-ны хооронд Оксфордод энэ жилийн Ой тогтоолтын спортын аварга шалгаруулах тэмцээн явагдана
Манайд ч гэсэн Ой тогтоолтын спортын vндэс тавигдсан бєгєєд “Сэтгэшгvй ухаан” сургалтын тєвийн дэргэдэх “Дээд Оюун” клубын гишvvд энэ чиглэлээр бэлтгэгдэж байгаа билээ. Энэ клубын гишvvд 2005 оны 5 сарын 28, 29-нд Монголдоо Ой тогтоолтын анхны тэмцээнийг явуулсан юм. Уг тэмцээнд 100 vг, 100 тоо сонсож, харж, 45 хvний нvvр царай, 1 багц хєзєр /52 ширхэг/ цээжилж єрсєлдсєн. Нэг нэгж мэдээллийг цээжлэх хугацаа 5 секунд байсан бєгєєд 100 тоо эсвэл vгийг 500 секунд буюу 8 минут 20 секундэнд цээжилж байв.
«Сэтгэшгvй ухаан» тєвийн Ой ухаан сайжруулах тухай лекцээс тэмдэглэл хийсэн
Ж.Алтантуяа
Тэгэхээр гайхамшигт ойтой хvмvvс яаж цээжилдэг вэ? Гайхмшигт ой тогтоолт бол бараг хvн бvхний ээмшихийг хvссэн чадвар.
Тийм ой тогтоолттой болоход тийм хэцvv гэж vv? Yгvй ээ, энэ бол хэцvv бишээ. Энэ vгийг маш итгэлтэй хэлж байсан хvн бол "Сэтгэшгvй ухаан" тєвийн захирал Д.Эрдэнэбаатар. Тэр єєрийн судалж мэдсэн туршлага дээрээ vндэслээд хvн оюун ухаанаа єєрєє удирдаж, єєрєє санаж сэрж явах учиртай, ой тогтоолтоо байнга сэргээж сайжруулж чадвал хvн гайхамшигтай vр дvнд хvрдэг юмаа гэдгийг баталж чадсан юм. Тиймээс ч тэр ой тогтоолтын талаар маш гайхамшигтай лекц уншсаныг уншигчиддаа хvргэж байна.
Та бидний хэн ч энэ чадварыг эзэмших боломжтой.
Ой тогтоолт нь бидний оюуны чадавхийн суурь мєн. Бидний энэ суурь бат бєх байх тусмаа зорилгодоо хvрэх боломж маань эрс нэмэгдэнэ. Тэгвэл энэ сууриа батжуулах єєрєєр хэлбэл, ой тогтоолтоо сайжруулах аргуудын талаар "Сэтгэшгvй ухаан" тєвийн Д.Эрдэнэбаатар багшийн яриаг хvргье.
Д.Эрдэнэбаатар:
Бvх хvн хоёр гар, хоёр хєл, хоёр нvд, хоёр чихтэй. Гэтэл ганц толгой, ганц тархитай гэж бид боддог. Гэтэл тархи маань баруун болон зvvн тал бємбєлєгvvдтэй. Бидний цээжлэх “ажилд” энэ хоёр маань хоёулаа тодорхой vvрэг гvйтэтгэдэг. Зvvн тал бємбєлєг бидний логик сэтгэлгээ, яриа, тоотой хийх vйлдлvvдийг хариуцдаг. Та биднийг бага балчираас авахуулаад эцэг эх, багш нар маань “бодооч, сэтгээч” гэж бишгvй л хэлдэг байсан. Тэдний зэмлэлийн vр дvнд бид магадгvй харьцангуй сайн сэтгэж бодож сурсан.
Харин тэгвэл баруун тал бємбєлєгний vйл ажиллагаа гэж юу вэ?
Энэ бол бидний тєсєєлєх, мэдрэх, єнгє ялгах, аливаа зvйлийн хэмжээг тодорхойлох чадвар. Харамсалтай нь баруун тал бємбєлєгнийхєє чадваруудыг ихэнх хvн хєгжvvлэхэд анхаардаггvй. Эцэг эх, багш нар “за миний хvv тєсєєлєлдєє, мэдрээд vз дээ” гэж хэлдэггvй. Тэгвэл баруун тал бємбєлєгний vйл ажиллаагаа хvний цээжлэх чадварт асар их нєлєєтєй. Хоёр гартай мєртлєє ганц гараараа юм хийдэг хvн шиг ихэнх хvмvvс зєвхєн зvvн тал бємбєлєгєєрєє цээжилдэг гэж хэлж болно. Харин тархиныхаа хоёр тал бємбєлєгийг цээжлэх процессдоо идэвхтэй ашигласанаар оюуны чадвар эрс сайжирна.
ОЙ ТОГТООЛТЫН ЗАРЧМУУдЫН ТАЛААР
Сэтгэл судлаачдын тогтоосон ой тогтоолтын зарчмууд гэж байдаг. Эдгээр зарчмууд нь бидний ой тогтоолтын чанарыг тодорхойлдог бєгєєд эдгээрийг баримтлахад тусгай дасгал хийгээгvй ч гэсэн бидний цээжлэх чадвар vлэмж нэмэгдэнэ. Нэлээн олон зарчим байдаг учраас заримых нь талаар ярья.
Сэтгэл санаагаа удирдах
Аливаа мэдээллийг хvссэн цагтаа цээжлэхийн тулд хамгийн тvрvvнд сэтгэл санаагаа удирдаж чаддаг байх хэрэгтэй. Энэ бол хамгийн гол асуудал
Хvн бvхэн хэзээ нэгэн цагт, ямар нэгэн байдлаар сандарсан тохиолдол байдаг. Шалгалт шvvлэг єгєхєд сайн уншаагvйгээс эсвэл єєр ямар нэгэн шалтгаанаас болж мэддэг юмаа багш нарынхаа ємнє ярьж чадахгvй болчихдог. Мєн шинэ зvйлийг цээжилж чадахгvй тохиолдлууд ч байдаг. Тэгвэл бид тайвшрах дасгалуудыг хийснээр асар богино хугацаанд єєрийнхєє сэтгэл санааг эзэмдэх чадвартай болно.
Манайд бясалгалын олон урсгал орж ирсэнийг бид мэднэ. Тэд сэтгэл санаагаа ямар нэг зvйл дээр /цэцэг, лаа, амьсгал г.м/ тєвлєрvvлэн тайвшрах зорилготой байдаг. Тэгвэл “Сэтгэшгvй ухаан” тєвийн хичээл дээр тайвшрахын тулд аутогены бэлтгэлийг хийдэг. Энэ бол 1931 онд германы эрдэмтэн Г.Шульц гэдэг хvн зохиосон vгээр єєрийнхєє сэтгэл санаа буюу биеийг удирдах аргачлал юм. Г.Шульц Энэтхэгийн йогийн янз бvрийн бясалгалын урсгалууд, мєн 18, 19-р зуунд европод тvгэн дэлгэрч байсан месмеризм буюу ховсдох аргуудыг судалсан байдаг. Тэгээд хэрэв эмч хэн нэгэн хvнд vгээр vйлчилж, эдгээж чадаж байгаа бол тэр хvн єєрєє єєртєє эмчийн хэлж байгаа vгнvvдийг хэлээд єєрийгєє эмчилж яагаад болохгvй гэж? гэсэн асуултыг єєртєє тавьсан байдаг. Тэгээд єєртєє нєлєєлєх томъёоллыг гаргасан байдаг. Эцэст нь ховс буюу аутогены бэлтгэлийн vр дvнг харьцуулаад vзэхэд яг л адилхан байжээ. Худал vгийг мянга дахин давтвал vнэн болдог гэдэг. Тэгвэл бид єєртєє “миний ой тогтоолт хамгийн сайн, миний ой тогтоолт сайн байна” гээд байвал энэ тушаал далд ухамсарт маань шингэж бидний ой сайжрах vндэслэлтэй.
Нийт євчний 70-80% та бидний сэтгэхvйтэй холбоотой байдаг. Тийм учраас аутогены бэлтгэл хийж хэвшснээр євчнєє ч анагаах боломжтой.
Гэхдээ аутгогены бэлтгэл хийхэд анхаарах зvйл байдаг. Єєртєє итгэлгvй, аливаа зvйлийг байнга муугаар бодож тєсєєлдєг хvмvvс байдаг. Тэд ямар нэгэн зvйл хийж эхлэхээсээ ємнє “яанаа, би vvнийг чадахгvй шvv дээ” гэсэн итгэл vнэмшилтэй байдаг. Тэгээд ч тэдний ихэнх ажил бvтэлгvйтдэг. Vг гэдэг асар их хvчтэй учраас бид єєртєє сєрєг утгатай vг хэзээ ч хэлж болохгvй. Єєрийнхєє хийх боломжтой юу ч хийсэн “би чадна” гэж хийвэл амжилтанд хvрэх 100%-ийн магадлалтай байдаг. Yvнийг Г.Шульцын шавь Линдеман 1972 онд баталсан. Усан онгоцны сvйрлээс болж маш олон хvн амиа алдсан байдаг. Манайд ч гэсэн жил болгон цасан шуурганаас болж хэн нэгэн малчин малтайгаа салхинд туугдаж, амиа алджээ гэсэн гунигтай мэдээ сонсогддог. Харин тэр хvмvvс амьд vлдэх боломж байгаагvй юм уу гэдэг асуулт гардаг. Тэгвэл ямарч хvн сэтгэл санаагаа эзэмдэж чадвал амьд гарч чадна гэдгийг батлахын тулд Линдеман Атлантын далайг ганцаархнаа хийлдэг завиар 72 хоногийн турш туулж гарсан байдаг юм. Ингэх vед нь хоёр удаа далайн шуурга болж, хоёр удаа завь нь хємєрсєн ажээ. Гэсэн ч гэсэн тэр “би Атлантын далайг туулж чадна, миний явах зvг єрнє зvг гэж” єєртєє мянга мянган удаа хэлж, мэдэрч чадсаны vр дvнд энэ зорилгодоо хvрсэн тvvхтэй. “Би чадна” гэдэг vгийг єєртєє vргэлж хэлж хэвшвэл хэн ч, хэзээ ч зорьсондоо хvрэх боломжтой.
Тєсєєлєх чадвар
Ой тогтоолтын дараагийн зарчим бол тєсєєлєх. Зарим хvмvvс “би тєсєєлж чадахгvй байна” гэж хэлдэг л дээ. Харин зарим хvмvvс маш сайн тєсєєлдєг. Энэ нь бидний нас, боловсрол, мэргэжил, ертєнцийг vзэх vзэлтэй холбоотой.
Бvхий л мэдээллийг цээжлэхдээ тєсєєлєх хэрэгтэй. Дєнгєж мєлхєж эхэлж байгаа хvvхэд гартаа тааралдсан бvхнийг барьж амандаа хийдэг. Эсвэл нvдэндээ харагдсан бvхнийг барих гэж тvvн рvv тэмvvлдэг. Энэ бол бидний ертєнцтєй танилцаж байгаа хамгийн эхний алхамууд. Энэ бvх мэдээлэл бидний тархинд гvн бат хадгалагдан vлддэг. Тэгэхээр бид цээжлэх гэж байгаа мэдээллээ аль болох бодитойгоор дvрслэн тєсєєлєх хэрэгтэй.
Бид сайн тєсєєлж чаддаг бол энэ чадвар маань айдас, сэтгэлийн хямралтай тэмцэх маш хvчтэй хэрэгсэл болдог. Хvн бvхэн хэзээ нэгэн цагт загнуулж байсан. Аав ээж, багш нартаа “Чи хичээлээ хийхгvй байна. Чи ажлаа муу хийж байна” гэж загнуулх vе зєндєє байсан. Тэр vед сэтгэлийн гvнд бул хар чулуу хуримтлагдсан л байсан байх. Энэ бул хар чулууг тэр чигээр нь тээгээд явах уу? Эсвэл авч хаях уу? гэвэл vтэр тvргэн авч хаях хэрэгтэй нь ойлгомжтой. Тэгвэл яаж тэр ачаанаас салах вэ? Энэ бол маш амархан. Таны хажууд загнаж байсан хvн байна гэж тєсєєлєєд яг одоо тэр таныг загнаж байна гэж бодоорой. Магадгvй яг тэр єнгєрсєн явдлаа санаарай. Та бухимдчихсан, сэтгэлээр уначихсан байж байгаа. Гэтэл тэр загнаж байгаа хvн чинь бие нь жижигрээд ирж байна гээд тєсєєл дєє. Тэгээд эрэгтэй хvн байсан бол хоолой нь шингэрээд хvvхнийх шиг болон хувирч байна гэж тєсєєл. Эмэгтэй хvн байсан бол хоолойн бvдvvрээд эрэгтэй хvнийх шиг болж байна гэж бод доо. Дараа нь тэр алиалагч шиг єнхєрєєд, алиалаад явчихаж байна. Одоо бухимдлаа анрзаараарай. Тэр байна уу? Алга болсон байгаа биз? Таны инээд хvрч байгаа биз? Магадгvй аймшигтай харагдаж байсан тэр хvн хvvхдээс жаахан, муур шиг, хvvхэлдэй шиг болчихоод хvн загнаад байхдаа яадаг юм бэ гэж бодогдоно биз дээ. Тэгэхээр бид даргаасаа айхаа болчихдог. Яг энэ аргыг хэрэглээд vзэх хэрэгтэй.
Японд бас нэг ийм туршилт хийсэн юм байна л даа. Шалгалтанд орохынх нь ємнє шалгалт авах єрєєнд нь багшийнх нь макетыг тавьчихдаг гэнэ. Тэгээд нєгєє шалгалтанд орох гэж байгаа оюутнууд макетэн багшийгаа сэтгэл ханатлаа, айдас бухидмлаа арилтал зоддог. Тэгж єєртєє итгэлтэй болж байгаа юм. Иймэрхvv байдлаар бид ирээдvйд болох гэж байгаа шалгалтаа тєсєєлєєлєєд, би ерєєсєє айхгvй гэсэн итгэл vнэмшилтэй болох юм бол дарга нар чинь, багш нар чинь ч та нарыг загнаж чадахгvй. Яагаад гэвэл тэд загнахаасаа ємнє биднийг хараад: ”За энэ чинь надад загнуулчих хvн мєн vv? биш vv? Гэж дотроо бодсон, бодоогvй ч гэсэн дотоод ухамсарт нь ямар нэгэн мэдрэмж явж байдаг. Тэгэхэд нь та єєртєє итгэлтэй загнуулахааргvй янзтай зогсож байвал тэд таныг загнаж чадахгvй л болов уу.
Биеэ тоосон, ихэмсэг, сэргэлэн хvмvvс ажлаа байнга амжуулаад, хэнээс ч хараат бус яваад, ямар нэгэн газрын дарга, лидер болчихсон тохиолдол зєндєє байдаг. Тэгвэл дарга болох, лидер болох энэ чадвар бид бvгдэнд байгаа. Яагаад гэвэл, энэ хорвоод мэндлэхдээ бvгд адилхан нvцгэн л тєрдєг биз дээ. Харин магадгvй 10,20, 30 жилийн дараа зарим нь дарга болчихсон байхад зарим нь бvр архичин болчихсон явж л байдаг.
Амьдралыг аль болох єнгєтєй талаас нь харж чадаж байвал бид бvхэн ирээдvйгээ гэрэл гэгээтэйгээр тєсєєлєх бvрэн боломжтой.
Бид бvгдээрээ таван мэдрэхvйн эрхтэнтэй. Тэднийгээ цээжлэх процессдоо аль болох жигд оролцуулах хэрэгтэй. Бид хардаг, амтладаг, vнэрлэдэг, сонсдог, бас арьс булчингаараа мэдэрдэг. Мєн зургаа дахь мэдрэхvй бидэнд байдаг боловч бараг мартагдсан. Бидний элэнц хуланц болсон чулуун зэвсгийн хvмvvсийн мэдрэхvй маш сайн хєгжсєн байжээ. Яагаад гэвэл тэд байгальтайгаа ойрхон байсан. Бvх зvйлээ мэдрэхvйн эрхтэнvvдээрээ хvлээн авч байсан. Харин бид хvсвэл энэ чадвараа сайжруулах боломжтой. дасгалууд байдаг бєгєєд эдгээрийг хийгээд байвал ой тогтоолтоо vлэмж сайжруулах боломжтой.
Хvн болгонд тохиолдсон байдаг л даа. Хэзээ нэгэн цагт ямар нэг юмны vнэрийг vнэртэх ч юм уу амтлаад, ямар нэг дуу сонсоод энэ зvйлийг чинь хэзээ билээ дээ идэж байсан юм байна шvv дээ. Эсвэл энэ дууг чинь хэзээ нэгэн цагт сонсож байсан юм байна шvv дээ гэсэн дурсамжууд тєрдєг. Харин яг хэзээ вэ гэдэг нь тодорхойгvй байдаг. Энэ жишээнээс харахад бидний хэзээ нэгэн цагт мэдэрсэн ямар нэгэн зvйл дурсамжийг маань сэргээдэг нь тодорхой болж байна.
Бидний мэдрэхvйн эрхтнvvдийн “хамтын ажиллагааг” синестези гэдэг. Мэдрэхvйн эрхтнvvд нь мэдээллийг нэгэн зэрэг хvлээн авч боловсруулах чадвартай хvмvvс байсан бєгєєд тэд бусдаас хавьгvй сайн ой тогтоолт эсвэл єєр ямар нэгэн авъяас чадвартай байжээ. Жишээлбэл, ямар ч дисконы газар ая явахад гэрэлтvvлэг нь аяныхаа хэмнэлд тохирч єнгєє єєрчилж байдаг. Энэ єнгєт хєгжмийг анх Оросын хєгжмийн зохиолч Скрябин зохиосон юм. Тэр хvн ямар хvн байсан бэ гэвэл аяыг єнгєний мэдрэмжээр хvлээж авдаг. Ямар ч дуу авиа тvvнд єнгєтєй харагддаг байжээ.
Ой тогтоолтын гайхамшиг болсон С.Шерешевский гэдэг хvн ЗХУ-д 20-р зуунд амьдардаг байсан. Тэр хvний ой тогтоолтонд ямар ч хязгаар байгаагvй учраас тэр 50, 100, хэд л бол хэдэн vг, тоо цээжлэх чадвартай байжээ. Мєн цаг хугацааны хувьд ч гэсэн тvvний ой тогтоолтонд хязгаар байгаагvй. 10.15 жилийн дараа тэр хvнээс 10.15 жилийн ємнєх зvйлсийг асуухад хариулж чаддаг байжээ. Та тэдэн оны, тэдэн сарын тэдэнд хэдэн цагт юу хийж байсан бэ гэж асуухад тэр жаахан бодолхийлснээ: “Аа тийм, 15 жилийн ємнє тантай энэ єрєєнд сууж байсан. Та тэгэхэд тийм єнгийн хувцас ємссєн байсан. Тэгээд надад ийм ийм vг хэлж байсан шvv дээ гэж 15 жилийн ємнєх бvх vгийг бvгдийг нь эхнээс нь аваад дуустал хэлж чаддаг байсан ажээ. Тэр хvний онцлог нь ой тогтоолтын гайхамшигт урлагийн эзэмшсэнд оршиж байсан. Шерешевскийн сургуульд нэгдvгээр ангиас нь эхлээд ой тогтоолтын урлагийн заадаг байжээ. Мєн тvvний мэдрэхvйн эрхтэн нь жигд хєгжсєн байдаг. Нэг удаа сэтгэл судлаач Выготский тvvнтэй хамт байж байгаад:
- Та сургуулиасаа гэр хvртлэх замаа олох уу? гэсэн чинь.
- Ололгvй яахав. Энэ хашаа бохир амттай хар ногоон єнгєєр будагдчихсан байна шvv дээ гэж хэлжээ. Мєн нэг удаа гудамжинд явж байгаад худалдагчаас цэцэг авах гэсэн чинь авч чадаагvй гэдэг. Яагаад гэвэл тэр худалдагчийн амнаас гарч байгаа vг нь муухай бохир єнгєтєй байсан гэдэг.
Ой тогтоолтын дараагийн зарчим буюу нийлэмжийн зарчим
Бидний цээжилж байгаа бvхэн хоорондоо уялдаа холбоотой. Бидний мэддэг зvйл хvлээн аван цээжилж байгаа мэдлэгтэй холбогддог. Нэгдvгээр ангийн сурагч эсвэл нэгдvгээр курсын оюутан эхэндээ юу ч мэдэхгvй байснаа хоёр гурван жилийн дараа суурь мэдлэгтэй болсны дараа vзсэн хичээлтэйгээ холбоотой шинэ материалыг маш амархан хvлээн авч, цээжлэх чадвартай болсон байдаг.
Аливаа зvйлийг сайн цээжилж суръя гэвэл цээжлэх гэж байгаа зvйлээ єєрийнхєє мэддэг мэдлэгтэйгээ ямар нэгэн хэлбэрээр холбож чаддаг байх хэрэгтэй. Дийлэнх хvмvvс єєрийн мэдэлгvй ямар нэгэн байдлаар ингэж чаддаг. Тухайлбал, утасны дугаар цээжлэх ч юм уу эсвэл хэн нэгнийг нэрийг цээжлэхдээ хvссэн хvсээгvй таньдаг хvнийхээ нэр, мэддэг утасны дугаар, он эсвэл тэмдэглэлт vйл явдлын он тоололтой зvйрлvvлэн цээжилдэг. Энэ чадвараа vргэлж хэрэглэж хэвшвэл бидний ой тогтоолт vлэмж сайжрах нь ойлгомжтой.
Дараагийн зарчим бол хэтрvvлэг
Хэтрvvлэг гэж юу вэ? Бидний сэтгэл хєдлєлтєй ямар нэгэн байдлаар холбоотой байдаг єдєр тутмынхаа ажлаа илvv сайн цээжлэхийн тулд сэтгэл хєдлєлєє аль болох идэвхтэй оролцуулах хэрэгтэй. Ингэж чадвал мартагдахааргvй цээжлэгдэнэ. Хамгийн амархан мартагддаг зvйл гэвэл сонирхолгvй хичээл. Уншаад байдаг л байдаг, уншаад л байдаг тэгээд нэг мэдэхэд унтчихсан байдаг.
Тєсєєлєєд vзье л дээ магадгvй бидний цээжлэх гээд байгаа мэдээлэл бодитой зvйл гээд бодчихоё. Бид бvгдээрээ л хvvхэлдэйн кинонд дуртай байсан. Хvvхэлдэйн кинонд амьгvй зvйл амилаад явж байдаг. Єєрийн гэсэн зан ааш, араншинтай болсон байдаг. Бидний тэр цээжлэх гэж байгаа зvйл маань яг иймэрхvv байдлаар амилсан байвал бvрэн боломжтой биз дээ. Яагаад гэвэл бид энэ бvхнийг тєсєєлж байгаа. Бидний тєсєєлєлийг хэн ч барьж чадахгvй. Бид хvссэн бvхнийгээ тєсєєлєх чадвартай.
Эсрэг хvйстэнтэй буюу секстэй холбоотой зvйл амархан тогтоогддог гэсэн дараагийн зарчим
Питер Равена гэдэг эрдэмтэн 1491 онд «Феникс» гэдэг номондоо: “Залуу минь, та ямарваа нэгэн зvйлийг цээжлэхийг хvсвэл эсрэг хvйстэнтэйгээ дуртай vйлдлээ хийж байна гэж тєсєєлєєд, тэр vйлдэлтэйгээ цээжлэхийг хvссэн мэдээллээ холбон цээжлээрэй” гэж зєвлєсєн байдаг. Эмэгтэйчvvд нь ямар нэгэн мэдээллийг цээжлэхийн тулд эрчvvдтэй холбож, эрчvvд нь эмэгтэйчvvдтэй холбож цээжлэх юм бол илvv амархан тогтоогддог гэсэн зарчим байгаа юм.
Гадаад vг цээжлэхдээ ямар нэгэн хvнтэй холбож цээжлэх хэрэгтэй.
Жишээ нь, муухай vгнvvдийг бодъё. Та бидний дайсан, хамгийн дургvй хvн хажууд сууж байна гэж тєсєєлєєд «бос суу», «бос суу» гээд удирдаж байгаа мэтээр тєсєєлєх юм бол хvссэн хvсээгvй ямар нэгэн сэтгэлийн таашаал хvртэнэ. Эмч болчихсон байна гээд тєсєєлєєд, хvнд хагалгаа хийж байна, хэвлийг нь зvсээд дотоод эрхтэнvvдийг нь нэг нэгээр нь нэрлээд байна гэж тєсєєлсєн ч болно.
Ой тогтоолтоо байнга цэнэглэвэл тэр маань хvссэн хvсээгvй сайжирна. Яагаад гэвэл бидний цээжлэх явдал бол ажил, энэ бол дадал. Бид нэгдvгээр ангидаа ороод уншиж, бичиж сурдаг. Харамсалтай нь манайд тєдийгvй дэлхийн боловсролын системд цээжлэх дадлыг эзэмшvvлэх тал дээр ерєєсєє анхаардаггvй. Магадгvй бид нэгдvгээр ангидаа цээжлэх дадлыг эзэмшчих юм бол бидний оюуны хєгжил эрс хурдацтай болж, 11 жилийн дотор сурах юмыг хэдхэн жилийн дотор сурч суут хvмvvсийн эгнээнд орох єргєн боломжтой. Тєсєєлєх чадвар, бидний сэтгэлийн хєдлєл маань суутнуудын чадвар гэж ойлгож болно.
Эйнштэйн єєрийнхєє нээлтийн яаж хийсэн бэ? Тэр та биднээс юугаараа ялгаатай юм бэ? Таван нас хvртлээ ярьж чаддаггvй, нэлээд тааруу сурдаг. Патентын товчооны жирийн ажилтан байсан. Харин тvvний хамгийн гол чадвар тvvний сэтгэлгээний хэлбэрт оршиж байжээ. Тэр тєсєєлєх чадвар, тєсєєлєх сэтгэлгээнийхээ тусламжтайгаар Харьцангуйн онолоо нээсэн байдаг. Тэр тєсєєлж, бvх зvйлийг бодитойгоор мэдэрч сэтгэдэг байсан.
Хvний сэтгэлгээий хэлбэр амжилтын vндэс болдог. Амжилтанд хvрсэн дэлхийн 500 хvнээс Наполеон Хилл судалгаа авсан байдаг. Мэдээж лидерийн сэтгэл зvйн онцлог шинжvvд ихэнхэд нь байсан. Гэхдээ тэд бvгдээрээ мэдрэмж, мэдэрхvйгээ маш сайн ашигладаг, зєн совиндоо итгэдэг байсан ажээ.
Марталт
Бид хvссэн хvсээгvй цээжилсэн зvйлээ мартдаг. Зарим хvмvvс: “Би хvссэн бvхнээ цээжлэх албагvй. Тархины ачаалал ихэснэ гэдэг. Энэ бол худлаа. Бидний тархины багтаамж асар их учраас хэзээ ч шавхагдахгvй.
Канадын мэдрэлийн мэс засалч У.Пенфилд 20-р зууны 70 аад оны vед татаж унадаг /эпилепси/ євчтэй хvмvvсийн тархин дахь уналтын голомтыг авах мэс засал хийдэг байсан. Тэдний чамархайн хэсэгт нь зvvгээр хатгаад тог залгахад тэр євчтєнvvд єнгєрсєн амьдралынхаа дурсамжуудыг маш тод, яг одоо болж байгаа юм шиг санаж чаддаг байсан юм. Нэгэн євчтєний дурсамжаас нь сонсоход: “Тэр дурсамжиндаа хvvхэд насандаа очсон байсан бєгєєд тэр vеийнхээ vйл явдлыг яг одоо болж байгаа юм шиг санаж байжээ. Дурсамжинд нь орой болж, ээж нь: “Миний хvv хоолоо ид” гэж дуудаж, нєгєє хvvхэд гэртээ ороход ээж нь ширээн дээр хоол хийгээд тавьсан байжээ.
Бид хэзээ нэгэн цагт хоромхон зуур харах сонсох мэтээр мэдэрсэн бvхнээ тогтоодог. Тэр бvх дурсамжууд бидний тархинд хадаглагдаж байдаг. Гагцхvv тэдний ихэнхийг эргэн санаж чаддаггvй. Харин сэтгэл санаагаа удирдах тусгай дасгалууд хийж сурвал санахыг хvссэн дурсамжаа сэргээн санах боломжтой.
Бидний оюун ухаан гэдэг бол гайхамшигтай зvйл. Гагхvv бид тэрийг бvрэн ашиглаж чаддаггvй. Хvсвэл vvнийг яаж ч хєгжvvлэх боломжтой. Энэ жишээг 1991 оноос хойш Англид явагдаж байгаа Дэлхийн дээр ой тогтоолтын аварга шалгаруулах тэмцээн дээрээс харж болно. Тэр тэмцээнд оролцогчид ихэнх нь жирийн хvмvvс байсан бєгєєд тэд єєрсдийгєє гайхамшигт хэмжээнд хvртэл хєгжvvлж чадсан байдаг. Ой тогтоолтын спортын тамирчид vг, тоо, тvvхт он тоолол, хvний нэр нvvрийг хэдэн зуу мянгаар нь цээжилж чаддаг. 2005 оны 8 сарын 13-с 15-ны хооронд Оксфордод энэ жилийн Ой тогтоолтын спортын аварга шалгаруулах тэмцээн явагдана
Манайд ч гэсэн Ой тогтоолтын спортын vндэс тавигдсан бєгєєд “Сэтгэшгvй ухаан” сургалтын тєвийн дэргэдэх “Дээд Оюун” клубын гишvvд энэ чиглэлээр бэлтгэгдэж байгаа билээ. Энэ клубын гишvvд 2005 оны 5 сарын 28, 29-нд Монголдоо Ой тогтоолтын анхны тэмцээнийг явуулсан юм. Уг тэмцээнд 100 vг, 100 тоо сонсож, харж, 45 хvний нvvр царай, 1 багц хєзєр /52 ширхэг/ цээжилж єрсєлдсєн. Нэг нэгж мэдээллийг цээжлэх хугацаа 5 секунд байсан бєгєєд 100 тоо эсвэл vгийг 500 секунд буюу 8 минут 20 секундэнд цээжилж байв.
«Сэтгэшгvй ухаан» тєвийн Ой ухаан сайжруулах тухай лекцээс тэмдэглэл хийсэн
Ж.Алтантуяа
How to Make Extra Money
Jennifer Winslow wanted to earn some extra cash without giving up the flexibility of working part time.
An avid cook, she and a friend initially planned to cater meals for busy families. When that turned out to be too time consuming, she tried baking. More than five years later, she has a thriving bakery business in Winslow, Maine (her husband's family has been in town a long time).
Now on her own, she supplies four restaurants with cakes and other sweets and makes desserts for individuals and weddings.
A growing number of Americans would like to follow Mrs. Winslow's example. Job loss, tighter credit and a renewed appreciation for savings is persuading more people to cut expenses.
But you can cut only so far. Two full years of recession have not left many unexamined family expenses. Meanwhile, prices -- from gasoline to utilities to food -- haven't fallen. And incomes, if you still have one, aren't exactly shooting through the roof. It's time to make some money.
Fortunately, there also are many ways to earn extra cash even when full-time jobs and extra shifts aren't an option. They include taking in boarders, starting a small business and getting paid for your opinion. Some of this work provides only a free meal and $10 fee but others, such as tutoring or selling Grandma's diamond broach, could be quite lucrative.
The key, according to Gail Cunningham, a spokeswoman for the National Foundation for Credit Counseling, is to "find your skill or what you think would be fun to do." She says, for example, someone with computer skills may want to teach a class, install computers or create Web sites.
"Think about what are people willing to pay for," says Ms. Cunningham. "Who do you know and how can you leverage existing relationships." For example, does your dentist need someone to clean the office or does your accountant need someone to cater the Christmas party?
1. Sell It: One of the fastest and easiest ways to get extra cash is to sell unwanted and unused stuff. And it's never been easier to make hundreds or even thousands of dollars. You could post a few signs in the neighborhood and sell everything at a Saturday garage sale or you could try the online route with services such as eBay or Craigslist.
Linda Lightman first tried eBay more than 10 years ago because she wanted to help her sons get more for their old videogames. It was so easy that the former lawyer started selling her old suits. Then, friends asked her to sell theirs.
Today, shoplindasstuff.com has 50 employees and expects to reach $7 million in sales this year on eBay. "The economy has been the perfect storm for my business," Ms. Lightman says. "More people need cash, and more people are looking for bargains."
Auction houses also are a popular place to sell potentially valuable items. Alexander Eblen, head of the jewelry and fine timepieces department at Leslie Hindman Auctioneers in Chicago, says people often don't realize the value of an old watch or grandmother's Art Deco jewelry. For example, a Tiffany broach recently sold for about $68,000.
Don't overlook some of the more mundane items, such as books and sports equipment. Many bookstores provide cash or store credits for "gently" used books. Similarly, stores like Play It Again Sports provide cash and store credits for gently used sports equipment. Check with local stores but they often need golf clubs, ice skates, lacrosse equipment and other gear.
2. Rent It: Your home, probably your biggest asset, is a potential source of extra cash. A growing number of people are renting out a room or grabbing a roommate for extra income. It's less difficult for residents in "destination" locations near colleges, resorts or cities to rent a room or even the house for a few weeks, months or long term.
Some homeowners prefer using a real-estate agent, others like finding renters themselves, online or through friends. Either way, it's crucial to vet the potential tenant and spell out expectations. Rents vary from a few hundred dollars to thousands in large cities.
Another option that's a longtime favorite of students and young adults is earning extra cash for house and pet sitting.
3. Say It: Many businesses are willing to reward individuals for taking opinion polls, testing products or being a secret shopper. The compensation varies, and it's crucial to avoid scams. Work only with reputable companies and avoid anything that requires a membership fee. One place to start is OpinionPlace.com, which lets poll participants choose Amazon.com gift cards, PayPal credits or American Airlines AAdvantage miles. There also are stores such as CVS, whose Advisor program provides consumers who complete surveys with ExtraBucks coupons.
People won't make much but they might have fun working in a focus group or evaluating products or services as a mystery shopper. Once again, watch out for scams. Don't pay any fees or respond to unsolicited emails. A good place to start is Volition.com or Mysteryshop.org, the Web site for the Mystery Shopping Providers Association.
4. Do It: One of the best ways to earn extra cash is by creating a business using existing skills and interests. An artist may teach a class, a photographer may do weddings and a sports enthusiast may referee or caddy.
"What are you volunteering for that you could get paid for?" asks Ms. Cunningham. She says it could be as simple as getting paid for office work or watching your child's classmate after school.
One of the most popular and lucrative part-time jobs is to tutor, either for a college-prep class or a specific subject. Typical pay ranges from $30 to more than $100 an hour, depending on where you live.
Mrs. Winslow always loved to cook. "People would always ask me if I could bring the dessert if I was going somewhere for dinner," she says.
A master at multitasking, she works about 20 hours a week for Jennifer's Edibles. Her advice: "Start small and do things that are manageable. Don't get so overwhelmed that you want to quit."
An avid cook, she and a friend initially planned to cater meals for busy families. When that turned out to be too time consuming, she tried baking. More than five years later, she has a thriving bakery business in Winslow, Maine (her husband's family has been in town a long time).
Now on her own, she supplies four restaurants with cakes and other sweets and makes desserts for individuals and weddings.
A growing number of Americans would like to follow Mrs. Winslow's example. Job loss, tighter credit and a renewed appreciation for savings is persuading more people to cut expenses.
But you can cut only so far. Two full years of recession have not left many unexamined family expenses. Meanwhile, prices -- from gasoline to utilities to food -- haven't fallen. And incomes, if you still have one, aren't exactly shooting through the roof. It's time to make some money.
Fortunately, there also are many ways to earn extra cash even when full-time jobs and extra shifts aren't an option. They include taking in boarders, starting a small business and getting paid for your opinion. Some of this work provides only a free meal and $10 fee but others, such as tutoring or selling Grandma's diamond broach, could be quite lucrative.
The key, according to Gail Cunningham, a spokeswoman for the National Foundation for Credit Counseling, is to "find your skill or what you think would be fun to do." She says, for example, someone with computer skills may want to teach a class, install computers or create Web sites.
"Think about what are people willing to pay for," says Ms. Cunningham. "Who do you know and how can you leverage existing relationships." For example, does your dentist need someone to clean the office or does your accountant need someone to cater the Christmas party?
1. Sell It: One of the fastest and easiest ways to get extra cash is to sell unwanted and unused stuff. And it's never been easier to make hundreds or even thousands of dollars. You could post a few signs in the neighborhood and sell everything at a Saturday garage sale or you could try the online route with services such as eBay or Craigslist.
Linda Lightman first tried eBay more than 10 years ago because she wanted to help her sons get more for their old videogames. It was so easy that the former lawyer started selling her old suits. Then, friends asked her to sell theirs.
Today, shoplindasstuff.com has 50 employees and expects to reach $7 million in sales this year on eBay. "The economy has been the perfect storm for my business," Ms. Lightman says. "More people need cash, and more people are looking for bargains."
Auction houses also are a popular place to sell potentially valuable items. Alexander Eblen, head of the jewelry and fine timepieces department at Leslie Hindman Auctioneers in Chicago, says people often don't realize the value of an old watch or grandmother's Art Deco jewelry. For example, a Tiffany broach recently sold for about $68,000.
Don't overlook some of the more mundane items, such as books and sports equipment. Many bookstores provide cash or store credits for "gently" used books. Similarly, stores like Play It Again Sports provide cash and store credits for gently used sports equipment. Check with local stores but they often need golf clubs, ice skates, lacrosse equipment and other gear.
2. Rent It: Your home, probably your biggest asset, is a potential source of extra cash. A growing number of people are renting out a room or grabbing a roommate for extra income. It's less difficult for residents in "destination" locations near colleges, resorts or cities to rent a room or even the house for a few weeks, months or long term.
Some homeowners prefer using a real-estate agent, others like finding renters themselves, online or through friends. Either way, it's crucial to vet the potential tenant and spell out expectations. Rents vary from a few hundred dollars to thousands in large cities.
Another option that's a longtime favorite of students and young adults is earning extra cash for house and pet sitting.
3. Say It: Many businesses are willing to reward individuals for taking opinion polls, testing products or being a secret shopper. The compensation varies, and it's crucial to avoid scams. Work only with reputable companies and avoid anything that requires a membership fee. One place to start is OpinionPlace.com, which lets poll participants choose Amazon.com gift cards, PayPal credits or American Airlines AAdvantage miles. There also are stores such as CVS, whose Advisor program provides consumers who complete surveys with ExtraBucks coupons.
People won't make much but they might have fun working in a focus group or evaluating products or services as a mystery shopper. Once again, watch out for scams. Don't pay any fees or respond to unsolicited emails. A good place to start is Volition.com or Mysteryshop.org, the Web site for the Mystery Shopping Providers Association.
4. Do It: One of the best ways to earn extra cash is by creating a business using existing skills and interests. An artist may teach a class, a photographer may do weddings and a sports enthusiast may referee or caddy.
"What are you volunteering for that you could get paid for?" asks Ms. Cunningham. She says it could be as simple as getting paid for office work or watching your child's classmate after school.
One of the most popular and lucrative part-time jobs is to tutor, either for a college-prep class or a specific subject. Typical pay ranges from $30 to more than $100 an hour, depending on where you live.
Mrs. Winslow always loved to cook. "People would always ask me if I could bring the dessert if I was going somewhere for dinner," she says.
A master at multitasking, she works about 20 hours a week for Jennifer's Edibles. Her advice: "Start small and do things that are manageable. Don't get so overwhelmed that you want to quit."
Friday, January 22, 2010
Та Ой Ухаанаа Сайжруулж Чадна!
Бид бvхэн насан туршдаа маш их хэмжээний бvх тєрлийн мэдээлэл цээжилдэг. Гэтэл заримдаа бараг хэрэггvй зvйлээ маш сайн цээжилчихсэн байхад, заримдаа маш чухал мэдээллийг хичнээн оролдоод ч цээжилж чадахгvй тохиолдол гардаг. Зарим хvмvvс нэг сонсоод л хэрэгтэй гэсэн бvхнээ тогтоочихсон байхад, зарим нь хичнээн оролдсон ч тэгэж чаддаггvй.
Тэгэхээр гайхамшигт ойтой хvмvvс яаж цээжилдэг вэ? Гайхмшигт ой тогтоолт бол бараг хvн бvхний ээмшихийг хvссэн чадвар.
Тийм ой тогтоолттой болоход тийм хэцvv гэж vv? Yгvй ээ, энэ бол хэцvv бишээ. Энэ vгийг маш итгэлтэй хэлж байсан хvн бол "Сэтгэшгvй ухаан" тєвийн захирал Д.Эрдэнэбаатар. Тэр єєрийн судалж мэдсэн туршлага дээрээ vндэслээд хvн оюун ухаанаа єєрєє удирдаж, єєрєє санаж сэрж явах учиртай, ой тогтоолтоо байнга сэргээж сайжруулж чадвал хvн гайхамшигтай vр дvнд хvрдэг юмаа гэдгийг баталж чадсан юм. Тиймээс ч тэр ой тогтоолтын талаар маш гайхамшигтай лекц уншсаныг уншигчиддаа хvргэж байна. Та бидний хэн ч энэ чадварыг эзэмших боломжтой.
Ой тогтоолт нь бидний оюуны чадавхийн суурь мєн. Бидний энэ суурь бат бєх байх тусмаа зорилгодоо хvрэх боломж маань эрс нэмэгдэнэ. Тэгвэл энэ сууриа батжуулах єєрєєр хэлбэл, ой тогтоолтоо сайжруулах аргуудын талаар "Сэтгэшгvй ухаан" тєвийн Д.Эрдэнэбаатар багшийн яриаг хvргье.
Д.Эрдэнэбаатар:
Бvх хvн хоёр гар, хоёр хєл, хоёр нvд, хоёр чихтэй. Гэтэл ганц толгой, ганц тархитай гэж бид боддог. Гэтэл тархи маань баруун болон зvvн тал бємбєлєгvvдтэй. Бидний цээжлэх “ажилд” энэ хоёр маань хоёулаа тодорхой vvрэг гvйтэтгэдэг. Зvvн тал бємбєлєг бидний логик сэтгэлгээ, яриа, тоотой хийх vйлдлvvдийг хариуцдаг. Та биднийг бага балчираас авахуулаад эцэг эх, багш нар маань “бодооч, сэтгээч” гэж бишгvй л хэлдэг байсан. Тэдний зэмлэлийн vр дvнд бид магадгvй харьцангуй сайн сэтгэж бодож сурсан.
Харин тэгвэл баруун тал бємбєлєгний vйл ажиллагаа гэж юу вэ?
Энэ бол бидний тєсєєлєх, мэдрэх, єнгє ялгах, аливаа зvйлийн хэмжээг тодорхойлох чадвар. Харамсалтай нь баруун тал бємбєлєгнийхєє чадваруудыг ихэнх хvн хєгжvvлэхэд анхаардаггvй. Эцэг эх, багш нар “за миний хvv тєсєєлєлдєє, мэдрээд vз дээ” гэж хэлдэггvй. Тэгвэл баруун тал бємбєлєгний vйл ажиллаагаа хvний цээжлэх чадварт асар их нєлєєтєй. Хоёр гартай мєртлєє ганц гараараа юм хийдэг хvн шиг ихэнх хvмvvс зєвхєн зvvн тал бємбєлєгєєрєє цээжилдэг гэж хэлж болно. Харин тархиныхаа хоёр тал бємбєлєгийг цээжлэх процессдоо идэвхтэй ашигласанаар оюуны чадвар эрс сайжирна.
ОЙ ТОГТООЛТЫН ЗАРЧМУУдЫН ТАЛААР
Сэтгэл судлаачдын тогтоосон ой тогтоолтын зарчмууд гэж байдаг. Эдгээр зарчмууд нь бидний ой тогтоолтын чанарыг тодорхойлдог бєгєєд эдгээрийг баримтлахад тусгай дасгал хийгээгvй ч гэсэн бидний цээжлэх чадвар vлэмж нэмэгдэнэ. Нэлээн олон зарчим байдаг учраас заримых нь талаар ярья.
Сэтгэл санаагаа удирдах
Аливаа мэдээллийг хvссэн цагтаа цээжлэхийн тулд хамгийн тvрvvнд сэтгэл санаагаа удирдаж чаддаг байх хэрэгтэй. Энэ бол хамгийн гол асуудал
Хvн бvхэн хэзээ нэгэн цагт, ямар нэгэн байдлаар сандарсан тохиолдол байдаг. Шалгалт шvvлэг єгєхєд сайн уншаагvйгээс эсвэл єєр ямар нэгэн шалтгаанаас болж мэддэг юмаа багш нарынхаа ємнє ярьж чадахгvй болчихдог. Мєн шинэ зvйлийг цээжилж чадахгvй тохиолдлууд ч байдаг. Тэгвэл бид тайвшрах дасгалуудыг хийснээр асар богино хугацаанд єєрийнхєє сэтгэл санааг эзэмдэх чадвартай болно.
Манайд бясалгалын олон урсгал орж ирсэнийг бид мэднэ. Тэд сэтгэл санаагаа ямар нэг зvйл дээр /цэцэг, лаа, амьсгал г.м/ тєвлєрvvлэн тайвшрах зорилготой байдаг. Тэгвэл “Сэтгэшгvй ухаан” тєвийн хичээл дээр тайвшрахын тулд аутогены бэлтгэлийг хийдэг. Энэ бол 1931 онд германы эрдэмтэн Г.Шульц гэдэг хvн зохиосон vгээр єєрийнхєє сэтгэл санаа буюу биеийг удирдах аргачлал юм. Г.Шульц Энэтхэгийн йогийн янз бvрийн бясалгалын урсгалууд, мєн 18, 19-р зуунд европод тvгэн дэлгэрч байсан месмеризм буюу ховсдох аргуудыг судалсан байдаг. Тэгээд хэрэв эмч хэн нэгэн хvнд vгээр vйлчилж, эдгээж чадаж байгаа бол тэр хvн єєрєє єєртєє эмчийн хэлж байгаа vгнvvдийг хэлээд єєрийгєє эмчилж яагаад болохгvй гэж? гэсэн асуултыг єєртєє тавьсан байдаг. Тэгээд єєртєє нєлєєлєх томъёоллыг гаргасан байдаг. Эцэст нь ховс буюу аутогены бэлтгэлийн vр дvнг харьцуулаад vзэхэд яг л адилхан байжээ. Худал vгийг мянга дахин давтвал vнэн болдог гэдэг. Тэгвэл бид єєртєє “миний ой тогтоолт хамгийн сайн, миний ой тогтоолт сайн байна” гээд байвал энэ тушаал далд ухамсарт маань шингэж бидний ой сайжрах vндэслэлтэй.
Нийт євчний 70-80% та бидний сэтгэхvйтэй холбоотой байдаг. Тийм учраас аутогены бэлтгэл хийж хэвшснээр євчнєє ч анагаах боломжтой.
Гэхдээ аутгогены бэлтгэл хийхэд анхаарах зvйл байдаг. Єєртєє итгэлгvй, аливаа зvйлийг байнга муугаар бодож тєсєєлдєг хvмvvс байдаг. Тэд ямар нэгэн зvйл хийж эхлэхээсээ ємнє “яанаа, би vvнийг чадахгvй шvv дээ” гэсэн итгэл vнэмшилтэй байдаг. Тэгээд ч тэдний ихэнх ажил бvтэлгvйтдэг. Vг гэдэг асар их хvчтэй учраас бид єєртєє сєрєг утгатай vг хэзээ ч хэлж болохгvй. Єєрийнхєє хийх боломжтой юу ч хийсэн “би чадна” гэж хийвэл амжилтанд хvрэх 100%-ийн магадлалтай байдаг. Yvнийг Г.Шульцын шавь Линдеман 1972 онд баталсан. Усан онгоцны сvйрлээс болж маш олон хvн амиа алдсан байдаг. Манайд ч гэсэн жил болгон цасан шуурганаас болж хэн нэгэн малчин малтайгаа салхинд туугдаж, амиа алджээ гэсэн гунигтай мэдээ сонсогддог. Харин тэр хvмvvс амьд vлдэх боломж байгаагvй юм уу гэдэг асуулт гардаг. Тэгвэл ямарч хvн сэтгэл санаагаа эзэмдэж чадвал амьд гарч чадна гэдгийг батлахын тулд Линдеман Атлантын далайг ганцаархнаа хийлдэг завиар 72 хоногийн турш туулж гарсан байдаг юм. Ингэх vед нь хоёр удаа далайн шуурга болж, хоёр удаа завь нь хємєрсєн ажээ. Гэсэн ч гэсэн тэр “би Атлантын далайг туулж чадна, миний явах зvг єрнє зvг гэж” єєртєє мянга мянган удаа хэлж, мэдэрч чадсаны vр дvнд энэ зорилгодоо хvрсэн тvvхтэй. “Би чадна” гэдэг vгийг єєртєє vргэлж хэлж хэвшвэл хэн ч, хэзээ ч зорьсондоо хvрэх боломжтой.
Тєсєєлєх чадвар
Ой тогтоолтын дараагийн зарчим бол тєсєєлєх. Зарим хvмvvс “би тєсєєлж чадахгvй байна” гэж хэлдэг л дээ. Харин зарим хvмvvс маш сайн тєсєєлдєг. Энэ нь бидний нас, боловсрол, мэргэжил, ертєнцийг vзэх vзэлтэй холбоотой.
Бvхий л мэдээллийг цээжлэхдээ тєсєєлєх хэрэгтэй. Дєнгєж мєлхєж эхэлж байгаа хvvхэд гартаа тааралдсан бvхнийг барьж амандаа хийдэг. Эсвэл нvдэндээ харагдсан бvхнийг барих гэж тvvн рvv тэмvvлдэг. Энэ бол бидний ертєнцтєй танилцаж байгаа хамгийн эхний алхамууд. Энэ бvх мэдээлэл бидний тархинд гvн бат хадгалагдан vлддэг. Тэгэхээр бид цээжлэх гэж байгаа мэдээллээ аль болох бодитойгоор дvрслэн тєсєєлєх хэрэгтэй.
Бид сайн тєсєєлж чаддаг бол энэ чадвар маань айдас, сэтгэлийн хямралтай тэмцэх маш хvчтэй хэрэгсэл болдог. Хvн бvхэн хэзээ нэгэн цагт загнуулж байсан. Аав ээж, багш нартаа “Чи хичээлээ хийхгvй байна. Чи ажлаа муу хийж байна” гэж загнуулх vе зєндєє байсан. Тэр vед сэтгэлийн гvнд бул хар чулуу хуримтлагдсан л байсан байх. Энэ бул хар чулууг тэр чигээр нь тээгээд явах уу? Эсвэл авч хаях уу? гэвэл vтэр тvргэн авч хаях хэрэгтэй нь ойлгомжтой. Тэгвэл яаж тэр ачаанаас салах вэ? Энэ бол маш амархан. Таны хажууд загнаж байсан хvн байна гэж тєсєєлєєд яг одоо тэр таныг загнаж байна гэж бодоорой. Магадгvй яг тэр єнгєрсєн явдлаа санаарай. Та бухимдчихсан, сэтгэлээр уначихсан байж байгаа. Гэтэл тэр загнаж байгаа хvн чинь бие нь жижигрээд ирж байна гээд тєсєєл дєє. Тэгээд эрэгтэй хvн байсан бол хоолой нь шингэрээд хvvхнийх шиг болон хувирч байна гэж тєсєєл. Эмэгтэй хvн байсан бол хоолойн бvдvvрээд эрэгтэй хvнийх шиг болж байна гэж бод доо. Дараа нь тэр алиалагч шиг єнхєрєєд, алиалаад явчихаж байна. Одоо бухимдлаа анрзаараарай. Тэр байна уу? Алга болсон байгаа биз? Таны инээд хvрч байгаа биз? Магадгvй аймшигтай харагдаж байсан тэр хvн хvvхдээс жаахан, муур шиг, хvvхэлдэй шиг болчихоод хvн загнаад байхдаа яадаг юм бэ гэж бодогдоно биз дээ. Тэгэхээр бид даргаасаа айхаа болчихдог. Яг энэ аргыг хэрэглээд vзэх хэрэгтэй.
Японд бас нэг ийм туршилт хийсэн юм байна л даа. Шалгалтанд орохынх нь ємнє шалгалт авах єрєєнд нь багшийнх нь макетыг тавьчихдаг гэнэ. Тэгээд нєгєє шалгалтанд орох гэж байгаа оюутнууд макетэн багшийгаа сэтгэл ханатлаа, айдас бухидмлаа арилтал зоддог. Тэгж єєртєє итгэлтэй болж байгаа юм. Иймэрхvv байдлаар бид ирээдvйд болох гэж байгаа шалгалтаа тєсєєлєєлєєд, би ерєєсєє айхгvй гэсэн итгэл vнэмшилтэй болох юм бол дарга нар чинь, багш нар чинь ч та нарыг загнаж чадахгvй. Яагаад гэвэл тэд загнахаасаа ємнє биднийг хараад: ”За энэ чинь надад загнуулчих хvн мєн vv? биш vv? Гэж дотроо бодсон, бодоогvй ч гэсэн дотоод ухамсарт нь ямар нэгэн мэдрэмж явж байдаг. Тэгэхэд нь та єєртєє итгэлтэй загнуулахааргvй янзтай зогсож байвал тэд таныг загнаж чадахгvй л болов уу.
Биеэ тоосон, ихэмсэг, сэргэлэн хvмvvс ажлаа байнга амжуулаад, хэнээс ч хараат бус яваад, ямар нэгэн газрын дарга, лидер болчихсон тохиолдол зєндєє байдаг. Тэгвэл дарга болох, лидер болох энэ чадвар бид бvгдэнд байгаа. Яагаад гэвэл, энэ хорвоод мэндлэхдээ бvгд адилхан нvцгэн л тєрдєг биз дээ. Харин магадгvй 10,20, 30 жилийн дараа зарим нь дарга болчихсон байхад зарим нь бvр архичин болчихсон явж л байдаг.
Амьдралыг аль болох єнгєтєй талаас нь харж чадаж байвал бид бvхэн ирээдvйгээ гэрэл гэгээтэйгээр тєсєєлєх бvрэн боломжтой.
Бид бvгдээрээ таван мэдрэхvйн эрхтэнтэй. Тэднийгээ цээжлэх процессдоо аль болох жигд оролцуулах хэрэгтэй. Бид хардаг, амтладаг, vнэрлэдэг, сонсдог, бас арьс булчингаараа мэдэрдэг. Мєн зургаа дахь мэдрэхvй бидэнд байдаг боловч бараг мартагдсан. Бидний элэнц хуланц болсон чулуун зэвсгийн хvмvvсийн мэдрэхvй маш сайн хєгжсєн байжээ. Яагаад гэвэл тэд байгальтайгаа ойрхон байсан. Бvх зvйлээ мэдрэхvйн эрхтэнvvдээрээ хvлээн авч байсан. Харин бид хvсвэл энэ чадвараа сайжруулах боломжтой. дасгалууд байдаг бєгєєд эдгээрийг хийгээд байвал ой тогтоолтоо vлэмж сайжруулах боломжтой.
Хvн болгонд тохиолдсон байдаг л даа. Хэзээ нэгэн цагт ямар нэг юмны vнэрийг vнэртэх ч юм уу амтлаад, ямар нэг дуу сонсоод энэ зvйлийг чинь хэзээ билээ дээ идэж байсан юм байна шvv дээ. Эсвэл энэ дууг чинь хэзээ нэгэн цагт сонсож байсан юм байна шvv дээ гэсэн дурсамжууд тєрдєг. Харин яг хэзээ вэ гэдэг нь тодорхойгvй байдаг. Энэ жишээнээс харахад бидний хэзээ нэгэн цагт мэдэрсэн ямар нэгэн зvйл дурсамжийг маань сэргээдэг нь тодорхой болж байна.
Бидний мэдрэхvйн эрхтнvvдийн “хамтын ажиллагааг” синестези гэдэг. Мэдрэхvйн эрхтнvvд нь мэдээллийг нэгэн зэрэг хvлээн авч боловсруулах чадвартай хvмvvс байсан бєгєєд тэд бусдаас хавьгvй сайн ой тогтоолт эсвэл єєр ямар нэгэн авъяас чадвартай байжээ. Жишээлбэл, ямар ч дисконы газар ая явахад гэрэлтvvлэг нь аяныхаа хэмнэлд тохирч єнгєє єєрчилж байдаг. Энэ єнгєт хєгжмийг анх Оросын хєгжмийн зохиолч Скрябин зохиосон юм. Тэр хvн ямар хvн байсан бэ гэвэл аяыг єнгєний мэдрэмжээр хvлээж авдаг. Ямар ч дуу авиа тvvнд єнгєтєй харагддаг байжээ.
Ой тогтоолтын гайхамшиг болсон С.Шерешевский гэдэг хvн ЗХУ-д 20-р зуунд амьдардаг байсан. Тэр хvний ой тогтоолтонд ямар ч хязгаар байгаагvй учраас тэр 50, 100, хэд л бол хэдэн vг, тоо цээжлэх чадвартай байжээ. Мєн цаг хугацааны хувьд ч гэсэн тvvний ой тогтоолтонд хязгаар байгаагvй. 10.15 жилийн дараа тэр хvнээс 10.15 жилийн ємнєх зvйлсийг асуухад хариулж чаддаг байжээ. Та тэдэн оны, тэдэн сарын тэдэнд хэдэн цагт юу хийж байсан бэ гэж асуухад тэр жаахан бодолхийлснээ: “Аа тийм, 15 жилийн ємнє тантай энэ єрєєнд сууж байсан. Та тэгэхэд тийм єнгийн хувцас ємссєн байсан. Тэгээд надад ийм ийм vг хэлж байсан шvv дээ гэж 15 жилийн ємнєх бvх vгийг бvгдийг нь эхнээс нь аваад дуустал хэлж чаддаг байсан ажээ. Тэр хvний онцлог нь ой тогтоолтын гайхамшигт урлагийн эзэмшсэнд оршиж байсан. Шерешевскийн сургуульд нэгдvгээр ангиас нь эхлээд ой тогтоолтын урлагийн заадаг байжээ. Мєн тvvний мэдрэхvйн эрхтэн нь жигд хєгжсєн байдаг. Нэг удаа сэтгэл судлаач Выготский тvvнтэй хамт байж байгаад:
- Та сургуулиасаа гэр хvртлэх замаа олох уу? гэсэн чинь.
- Ололгvй яахав. Энэ хашаа бохир амттай хар ногоон єнгєєр будагдчихсан байна шvv дээ гэж хэлжээ. Мєн нэг удаа гудамжинд явж байгаад худалдагчаас цэцэг авах гэсэн чинь авч чадаагvй гэдэг. Яагаад гэвэл тэр худалдагчийн амнаас гарч байгаа vг нь муухай бохир єнгєтєй байсан гэдэг.
Ой тогтоолтын дараагийн зарчим буюу нийлэмжийн зарчим
Бидний цээжилж байгаа бvхэн хоорондоо уялдаа холбоотой. Бидний мэддэг зvйл хvлээн аван цээжилж байгаа мэдлэгтэй холбогддог. Нэгдvгээр ангийн сурагч эсвэл нэгдvгээр курсын оюутан эхэндээ юу ч мэдэхгvй байснаа хоёр гурван жилийн дараа суурь мэдлэгтэй болсны дараа vзсэн хичээлтэйгээ холбоотой шинэ материалыг маш амархан хvлээн авч, цээжлэх чадвартай болсон байдаг.
Аливаа зvйлийг сайн цээжилж суръя гэвэл цээжлэх гэж байгаа зvйлээ єєрийнхєє мэддэг мэдлэгтэйгээ ямар нэгэн хэлбэрээр холбож чаддаг байх хэрэгтэй. Дийлэнх хvмvvс єєрийн мэдэлгvй ямар нэгэн байдлаар ингэж чаддаг. Тухайлбал, утасны дугаар цээжлэх ч юм уу эсвэл хэн нэгнийг нэрийг цээжлэхдээ хvссэн хvсээгvй таньдаг хvнийхээ нэр, мэддэг утасны дугаар, он эсвэл тэмдэглэлт vйл явдлын он тоололтой зvйрлvvлэн цээжилдэг. Энэ чадвараа vргэлж хэрэглэж хэвшвэл бидний ой тогтоолт vлэмж сайжрах нь ойлгомжтой.
Дараагийн зарчим бол хэтрvvлэг
Хэтрvvлэг гэж юу вэ? Бидний сэтгэл хєдлєлтєй ямар нэгэн байдлаар холбоотой байдаг єдєр тутмынхаа ажлаа илvv сайн цээжлэхийн тулд сэтгэл хєдлєлєє аль болох идэвхтэй оролцуулах хэрэгтэй. Ингэж чадвал мартагдахааргvй цээжлэгдэнэ. Хамгийн амархан мартагддаг зvйл гэвэл сонирхолгvй хичээл. Уншаад байдаг л байдаг, уншаад л байдаг тэгээд нэг мэдэхэд унтчихсан байдаг.
Тєсєєлєєд vзье л дээ магадгvй бидний цээжлэх гээд байгаа мэдээлэл бодитой зvйл гээд бодчихоё. Бид бvгдээрээ л хvvхэлдэйн кинонд дуртай байсан. Хvvхэлдэйн кинонд амьгvй зvйл амилаад явж байдаг. Єєрийн гэсэн зан ааш, араншинтай болсон байдаг. Бидний тэр цээжлэх гэж байгаа зvйл маань яг иймэрхvv байдлаар амилсан байвал бvрэн боломжтой биз дээ. Яагаад гэвэл бид энэ бvхнийг тєсєєлж байгаа. Бидний тєсєєлєлийг хэн ч барьж чадахгvй. Бид хvссэн бvхнийгээ тєсєєлєх чадвартай.
Эсрэг хvйстэнтэй буюу секстэй холбоотой зvйл амархан тогтоогддог гэсэн дараагийн зарчим
Питер Равена гэдэг эрдэмтэн 1491 онд «Феникс» гэдэг номондоо: “Залуу минь, та ямарваа нэгэн зvйлийг цээжлэхийг хvсвэл эсрэг хvйстэнтэйгээ дуртай vйлдлээ хийж байна гэж тєсєєлєєд, тэр vйлдэлтэйгээ цээжлэхийг хvссэн мэдээллээ холбон цээжлээрэй” гэж зєвлєсєн байдаг. Эмэгтэйчvvд нь ямар нэгэн мэдээллийг цээжлэхийн тулд эрчvvдтэй холбож, эрчvvд нь эмэгтэйчvvдтэй холбож цээжлэх юм бол илvv амархан тогтоогддог гэсэн зарчим байгаа юм.
Гадаад vг цээжлэхдээ ямар нэгэн хvнтэй холбож цээжлэх хэрэгтэй.
Жишээ нь, муухай vгнvvдийг бодъё. Та бидний дайсан, хамгийн дургvй хvн хажууд сууж байна гэж тєсєєлєєд «бос суу», «бос суу» гээд удирдаж байгаа мэтээр тєсєєлєх юм бол хvссэн хvсээгvй ямар нэгэн сэтгэлийн таашаал хvртэнэ. Эмч болчихсон байна гээд тєсєєлєєд, хvнд хагалгаа хийж байна, хэвлийг нь зvсээд дотоод эрхтэнvvдийг нь нэг нэгээр нь нэрлээд байна гэж тєсєєлсєн ч болно.
Ой тогтоолтоо байнга цэнэглэвэл тэр маань хvссэн хvсээгvй сайжирна. Яагаад гэвэл бидний цээжлэх явдал бол ажил, энэ бол дадал. Бид нэгдvгээр ангидаа ороод уншиж, бичиж сурдаг. Харамсалтай нь манайд тєдийгvй дэлхийн боловсролын системд цээжлэх дадлыг эзэмшvvлэх тал дээр ерєєсєє анхаардаггvй. Магадгvй бид нэгдvгээр ангидаа цээжлэх дадлыг эзэмшчих юм бол бидний оюуны хєгжил эрс хурдацтай болж, 11 жилийн дотор сурах юмыг хэдхэн жилийн дотор сурч суут хvмvvсийн эгнээнд орох єргєн боломжтой. Тєсєєлєх чадвар, бидний сэтгэлийн хєдлєл маань суутнуудын чадвар гэж ойлгож болно.
Эйнштэйн єєрийнхєє нээлтийн яаж хийсэн бэ? Тэр та биднээс юугаараа ялгаатай юм бэ? Таван нас хvртлээ ярьж чаддаггvй, нэлээд тааруу сурдаг. Патентын товчооны жирийн ажилтан байсан. Харин тvvний хамгийн гол чадвар тvvний сэтгэлгээний хэлбэрт оршиж байжээ. Тэр тєсєєлєх чадвар, тєсєєлєх сэтгэлгээнийхээ тусламжтайгаар Харьцангуйн онолоо нээсэн байдаг. Тэр тєсєєлж, бvх зvйлийг бодитойгоор мэдэрч сэтгэдэг байсан.
Хvний сэтгэлгээий хэлбэр амжилтын vндэс болдог. Амжилтанд хvрсэн дэлхийн 500 хvнээс Наполеон Хилл судалгаа авсан байдаг. Мэдээж лидерийн сэтгэл зvйн онцлог шинжvvд ихэнхэд нь байсан. Гэхдээ тэд бvгдээрээ мэдрэмж, мэдэрхvйгээ маш сайн ашигладаг, зєн совиндоо итгэдэг байсан ажээ.
Марталт
Бид хvссэн хvсээгvй цээжилсэн зvйлээ мартдаг. Зарим хvмvvс: “Би хvссэн бvхнээ цээжлэх албагvй. Тархины ачаалал ихэснэ гэдэг. Энэ бол худлаа. Бидний тархины багтаамж асар их учраас хэзээ ч шавхагдахгvй.
Канадын мэдрэлийн мэс засалч У.Пенфилд 20-р зууны 70 аад оны vед татаж унадаг /эпилепси/ євчтэй хvмvvсийн тархин дахь уналтын голомтыг авах мэс засал хийдэг байсан. Тэдний чамархайн хэсэгт нь зvvгээр хатгаад тог залгахад тэр євчтєнvvд єнгєрсєн амьдралынхаа дурсамжуудыг маш тод, яг одоо болж байгаа юм шиг санаж чаддаг байсан юм. Нэгэн євчтєний дурсамжаас нь сонсоход: “Тэр дурсамжиндаа хvvхэд насандаа очсон байсан бєгєєд тэр vеийнхээ vйл явдлыг яг одоо болж байгаа юм шиг санаж байжээ. Дурсамжинд нь орой болж, ээж нь: “Миний хvv хоолоо ид” гэж дуудаж, нєгєє хvvхэд гэртээ ороход ээж нь ширээн дээр хоол хийгээд тавьсан байжээ.
Бид хэзээ нэгэн цагт хоромхон зуур харах сонсох мэтээр мэдэрсэн бvхнээ тогтоодог. Тэр бvх дурсамжууд бидний тархинд хадаглагдаж байдаг. Гагцхvv тэдний ихэнхийг эргэн санаж чаддаггvй. Харин сэтгэл санаагаа удирдах тусгай дасгалууд хийж сурвал санахыг хvссэн дурсамжаа сэргээн санах боломжтой.
Бидний оюун ухаан гэдэг бол гайхамшигтай зvйл. Гагхvv бид тэрийг бvрэн ашиглаж чаддаггvй. Хvсвэл vvнийг яаж ч хєгжvvлэх боломжтой. Энэ жишээг 1991 оноос хойш Англид явагдаж байгаа Дэлхийн дээр ой тогтоолтын аварга шалгаруулах тэмцээн дээрээс харж болно. Тэр тэмцээнд оролцогчид ихэнх нь жирийн хvмvvс байсан бєгєєд тэд єєрсдийгєє гайхамшигт хэмжээнд хvртэл хєгжvvлж чадсан байдаг. Ой тогтоолтын спортын тамирчид vг, тоо, тvvхт он тоолол, хvний нэр нvvрийг хэдэн зуу мянгаар нь цээжилж чаддаг. 2005 оны 8 сарын 13-с 15-ны хооронд Оксфордод энэ жилийн Ой тогтоолтын спортын аварга шалгаруулах тэмцээн явагдана
Манайд ч гэсэн Ой тогтоолтын спортын vндэс тавигдсан бєгєєд “Сэтгэшгvй ухаан” сургалтын тєвийн дэргэдэх “Дээд Оюун” клубын гишvvд энэ чиглэлээр бэлтгэгдэж байгаа билээ. Энэ клубын гишvvд 2005 оны 5 сарын 28, 29-нд Монголдоо Ой тогтоолтын анхны тэмцээнийг явуулсан юм. Уг тэмцээнд 100 vг, 100 тоо сонсож, харж, 45 хvний нvvр царай, 1 багц хєзєр /52 ширхэг/ цээжилж єрсєлдсєн. Нэг нэгж мэдээллийг цээжлэх хугацаа 5 секунд байсан бєгєєд 100 тоо эсвэл vгийг 500 секунд буюу 8 минут 20 секундэнд цээжилж байв.
«Сэтгэшгvй ухаан» тєвийн Ой ухаан сайжруулах тухай лекцээс тэмдэглэл хийсэн
Ж.Алтантуяа
Tuesday, January 12, 2010
10 Ways to Protect Your Properties from the Cold
1. Turn off exterior water spigots. There is usually a main shut off inside the home.
2. Drain any and all exterior pipes and hoses (such as those to an air conditioner)
3. Remove and store any window a/c units
4. Get your HVAC system serviced and tuned-up
5. If you have old windows, get a window insulation kit from a local home store
6. Insulate you pipes - if they are warm to the touch, they are ready for pipe insulation
7. Store all outdoor furniture, grills, hoses in a shed or garage
8. Make sure the chimney is swept and fireplace debris removed
9. Seal foundation cracks, no matter how small. A field mouse can get into a hold as small as a dime!
10. Check smoke detectors and make sure to have a carbon monoxide detector.
By Tina Merritt.
2. Drain any and all exterior pipes and hoses (such as those to an air conditioner)
3. Remove and store any window a/c units
4. Get your HVAC system serviced and tuned-up
5. If you have old windows, get a window insulation kit from a local home store
6. Insulate you pipes - if they are warm to the touch, they are ready for pipe insulation
7. Store all outdoor furniture, grills, hoses in a shed or garage
8. Make sure the chimney is swept and fireplace debris removed
9. Seal foundation cracks, no matter how small. A field mouse can get into a hold as small as a dime!
10. Check smoke detectors and make sure to have a carbon monoxide detector.
By Tina Merritt.
Wednesday, January 6, 2010
Friday, September 4, 2009
15 Websites for Real Estate Investors to Search for Properties
These sites may or may not list properties in the local multiple listing service.
- Backpage.com
- Craigslist.com
- Kijiji.com
- Iwantanoffer.com
- www.hud.gov/homes/index.cfm
- Militarybyowner.com
- Buyandsell.com
- eadsbyowner.com
- Findmyroof.com
- Freeadlists.com
- Justrealestatelistings.com
- va.reotrans.com
- resales.usda.gov
- www.usmarshals.gov/assets/nsl.htm
- homesales.gov
- Bonus: https://www.trumpuniversity.com/offers/foreclosure-dealsource-alt/index.cfm
Friday, August 14, 2009
Чи аз жаргалтай харагдмаар байна уу
Хаана ч очсон аз жаргалтай байж болно. Гэхдээ аз жаргал гэдэг ачаалалтай шаргуу хөдөлмөр хийж байх үед гэхээсээ илүү ихэнхдээ хүний амралт, хувийн амьдралтай хослох нь илүү байдаг шүү дээ.Ажил дээрээ аз жаргалтай байж болох юм хэмээн THE TIMES баталж байна. Үүний тулд бидний өгөх бяцхан зааварчилгааг дагахад л гүйцээ.
1.Аливаад өргөн цар хүрээтэй ханд
Ажлын цагаар тантай тохиолдож байгаа зүйл таны хувьд чухал ч гэлээ ёстой л амь биш,заяа биш гэдэгчлэн бүхий л амьдралыг чинь шийдчих зүйл биш.Таны амьдралын бусад хүрээнд байгаа бүхий л сайн сайхан зүйлийн талаар санаж дурсахыг хичээ
2.Аз жаргалд хүрч болно гэдгийг ухамсарла
Заримдаа хүмүүс ажлынхаа утга учир, баяр баясгалангийн эх үүсвэрийг анзүаардаггүй. “Аз жаргал” номондоо Таль Бен-Шахар бичсэнчлэн аз жаргалтай болох боломжийг бодит байдал болгон хувиргахын тулд хамгийн түрүүн ямагт сэтгэл дүүрэн байх боломж байгаа гэдгийг ухамсарла.
3. Болж буй үйл явдлыг нөгөө өнцгөөс нь хар.
Өдөр тутмын нэгэн хэвийн ажилд та ядарч байгаа бол одоо байгаа нөхцөл байдлаа ерөнхийд нь нэг харж үзээд чухам яагаад та энэ ажлыг сонгож авсан бэ гэдгээ өөрөө өөртөө сануул. Хэрвээ ерөнхий дүр зураг таныг үнэхээр туйлдуулж байвал та өөрөө хамгаас сайн хийж чаддаг тодорхой үүрэг даалгаварт л анхаарлаа хандуулахыг хичээ. Жижиг ч атугай ажлыг та амжилттай хийж гүйцэтгэн түүнээсээ авч байгаа сэтгэл ханамжийг дутуу үнэлэх хэрэггүй.
4. Аз жаргалтай хүмүүсээр өөрийгөө хүрээлүүл.
Үүний төлөө бусдын төлөө ямар нэгэн зүйл хийх хэрэгтэй байсан ч аль болох сэтгэл хангалуун байдаг хүмүүсээр өөрийгөө хүрээлүүлэхийг хичээ. Хүмүүс өөрт нь тусалж байгаад ямагт эерэг таатай ханддаг бөгөөд энэхүү эерэг эрч хүч танд ч гэсэн дамжина. Гоншигонож хилэгнэсэн хүмүүсээс аль болох хол бай. Сөрөг эрч хүч ч бас амархан халддаг юм шүү.
5. Бодит байдалтай эвлэр.
Дандаа л сөрөг үр дагварын талаар бодож шаналж байхын оронд таны амьдралд гарах өөрчлөлт ямар таатай боломж гарах вэ гэдэгт анхаарлаа хандуул.
6. Дээд зэргээр сайн ажилла.
Ажлаа дээд зэргээр сайн хийж гүйцэтгэж байна гэдгээ та мэдэж байх ахул энэ нь танд сэтгэл хангалуун байх нэгэн нөхцлийг бүрдүүлнэ. / Төлөвлөсөн ёсоор бүх зүйл яг таг гүйцэтгэгдээгүй байсан ч/ Үүрэг даалгавраа сайн биелүүлж байгаадаа өөрөөрөө бахарх.
7. Өөрийн хүч чадлыг зөв тооцоол.
Хэт ядрах, сэтгэлийн хямрал зэргээс болж байнга сэтгэл түгшүүртэй байх, амьдралдаа сэтгэл хангалуун бус байх мэдрэмж төрдөг. Спортоор хичээллэх, гэр бүлдээ анхаарал хандуулах, найз нөхөдтэйгээ уулзах, амарч алжаалаа тайлах гээд өөрт хэрэгтэй бүхий л зүйлд цаг гаргаж чадахуйцаар ажлаа зохицуул.
8. Үе үе амсхийж бай.
Хэрвээ та бүр туйлдаж гүйцсэн бол таныг ядрааж буй орчноос түр ч атугай холдох хэрэгтэй. Ганцаар гарч салхил, эсвэл ажлынхаа хүнийг аяга кофенд урь. Энэ нь таныг тайвширч. нөхцөл байдалд эрүүл ухаанаар хандах болмж олгоно.
9. Яаралтай арга хэмжээ ав.
Ажил дээр тань ямарваа нэгэн зүйл амьдарлыг тань баллахаар уршиг тарьж буй бол өөр хэн нэг нь асуудлыг шийдчих байх гэж бүү хүлээ. Өөрөө л тэр даруй асуудлыг шийдвэрлэж үгүй болго.
10. Өөрөө өөртөө үнэн ч бай.
Сонгосон ажилдаа угаасаа тохирохгүй учраас л ажил дээрээ тав тухгүй байдаг байх гэдэг бодол төрдөг үү? Хэрвээ та бидний дээр өгсөн зөвөлгөөнүүдийг даган биелүүлээд ч сэтгэл санаа тань дээрдэхгүй байгаа бол одоо ажиллаж байгаа газраа солихоос аргагүйд хүрэх нь.
Sunday, August 2, 2009
Ashton Kutcher Is On Parade
Gravitating towards fame
"Once I got a taste of it, I went: 'I can do anything. I can do absolutely anything.' And you start to believe it. I know it to be true because I've seen it happen. I've experienced it. I'm ambitious. I try to make it look like it's not work -- that's the biggest key. I've got it pretty good. There's no sense in making life seem like it's a struggle, because that doesn't make anybody feel better."
How he and Demi make it work
"The real trick is putting yourself around people you admire. That's why I married my wife. I locked in the brightest light in the room. My wife and I have an agreement in our marriage, and part of that contract is that we are going to shine our lights on each other. My relationship with Demi is so solid, thank God, and we're so communicative about the way that we're feeling that we don't allow space to come between us. I definitely believe that if you stop working at relationships, they go away."
On being more physically and emotionally exposed onscreen than ever before
"Why did I make a movie ['Spread'] with that kind of indulgence in cars and the fancy house, with my character manipulating people and seducing them? Because people can feel the pain of it. As much as you hate this guy for how selfish he is, you know that hurts. It's the tale of what happens when you're just a taker."
Back when times were tough
"When I told my dad I was going to move to New York and be a model, he didn't say I was an idiot, but he insinuated it. After a while, I was broke, really running out of money. Christmas was coming. I knew I had to go home for the holidays, but I couldn't expose the fact that it wasn't going well. So I bought my whole family these fake watches and fake Versace pants and fake anything I could find, like fake Calvin Klein t-shirts, so I could take them home and show them how well I was doing even though I didn't even have a place to live. I knew I wasn't going back to Cedar Rapids."
Trading up for a good night's sleep
"I never had to put myself in a compromising situation to keep going, but sometimes I think that would have been easier. It was always a good thing when you hooked up with a girl and got to sleep someplace nice for the night. I wasn't there to stay, but if you did hit it off with a girl, her place was always nicer than yours."
The downside of Hollywood life
"Of course there is a price. I've only been back home to Iowa once in the last year and a half to see my family. I go and shoot a film and spend months away from my wife and my girls. And that's a price to pay. I also don't get to see my friends very often. You can't complain when you're so blessed. I get so many things that the notion of me complaining is obscene. It's absurd. It's ridiculous."
Holding on to his wild sense of humor
"I'm still looking for trouble. I'm still disruptive. I'm still doing some things that other people don't like. I hear, 'You're a moron,' about once a day from someone in a genuine way -- not as a joke. I see it, and I read it. I don't have anything that's too sacred to make fun of. The truth is that I'm an idiot. I am. I don't do things by the rules sometimes. I say things that I probably shouldn't say. I push buttons. I deserve to be made fun of. And I feel like, as soon as you can make fun of something, it instantly removes the fear."
Wednesday, July 29, 2009
Confidence
Preparation is a discipline that will open the door to confidence more quickly than you might imagine. We all know the feeling of having studied enough to max an exam, or to give a great presentation or speech. Many things can happen that are out of our control, but being prepared can definitely set you up in the right direction for success.
By Donald Trump.
By Donald Trump.
Sunday, July 26, 2009
7 Traits Of Irresistible Men
We're not going to lie. A man boasting abs chiseled to perfection and biceps that pop just enough when flexed (without shredding shirts He-Man style) will no-doubt turn our heads. And even if caught mid check-him-out glance, we're not about to look away. Fit, toned bodies are the result of hard work and dedication to a healthy lifestyle. We certainly pay homage to that. But for a man to achieve a skyrocketing score on the sexiness scale there's got to be more to him than physical assets. Throw in these seven traits and he's guaranteed irresistible.
1. He Has Mastered The Wink. We don't know how they learn the technique but some guys really have the Richard-Gere wink down pat. There's an art to this wink and getting it right can be tricky. It's more suave and smoky than cheeky and laughable. He's comfortable giving this signal and has the timing to the tee. Done right, this move is pure sexy. Caveat: The wink can be tricky to pull off. Practice first.
2. He Radiates Calm. It's sending shivers up our spine just thinking about how powerful a man's calm presence can be. Neurotic or hyper or frenzied is stressful, no matter how busy the man or what his excuse. But if he's got cool written all over his face and his gaze is pure steady and peaceful his sex appeal will shoot through the roof (think old-school James Dean). We women can unwillingly fall into the trap of over-worrying about things we can't control. A man who sets us at ease by reminding us how things always manage to work out in the end is absolutely hot.
3. He Takes Care Of Himself. Look, we're not saying it's a certain height or build that matters. If he keeps his body in relatively good shape this shows us he knows how to take care of himself. It also clues us in that he sets health as a priority. What's more, if he's active, working out even a few times a week, the endorphins his body is producing during gym sessions are sure to keep him in good spirits and energized. The bottom line: If he takes good care of himself he's likely to take good care of his partner (or at least help keep her motivated to do so). That's a turn-on.
4. He's Got Style. We don't want to give the wrong idea here. This is not to say he has to be one certain type of style, and that mimicking a prescribed "it" style is a surefire path to sexy (whether that's clean-cut, tattooed-up or punked-out). Not at all. Rather, what's attractive in a guy is that he has a style at all, a way of dressing that reflects in some way who he is and what he's into. A guy who wakes up hum-drum and throws the same dingy shirt and pair of jeans on every day? Not sexy. At all.
5. He Has A Manly Scent. Sounds so animalistic, we know. No man can control his natural scent, and it turns out our DNA compatibility dictates who smells good to us, anyway. But, every guy can augment his essence with a spritz (one will do just fine) of cologne. As long as it's not overdone, a man with a strong scent has the potential to drive women wild.
6. He Is Affectionate. Though we women try not to let on, affection (be it an arm around the shoulder or hand on the leg) lights us up like fireflies. Consider it your secret weapon. By affection, we do mean to include expressing your feelings through words, such as "I love you." It's amazing how many hot men fall short of sexy just for lack of articulating and showing their love. Let's put it this way: There are guys who reach out to their partner while driving, and there are guys who keep both hands on the wheel and eyes straight ahead. The lads of the former group qualify for sexy.
7. He Laughs Loud, Hard, Often. No news flash here. Comedy is highly enticing. It's worth noting though that there are different types of humor. The insecure comedy that's based on putting others down or calling them names doesn't gibe with us. But give us fun-loving, belly-jiggling jokes and laughter and you'll head straight to the top of the sexiness charts.
Saturday, July 18, 2009
Ц.Саранцэцэгтэй хийсэн ярилцлага
-Бид "Зөв явбал зөөлөн зөөлөн замбуулин" гэж дуулах дуртай. Ер нь зөв амьдрал гэж юу вэ?
-Зөв амьдрал юунаас эхлэх вэ гэхээр зөв хооллолтоос эхэлнэ. Түүнээс биш тархин дахь эрдэм номоос эхлэхгүй. Ерөөсөө хүний амаар орж байгаа зүйл бүгдээрээ бие, сэтгэл санаанд шингэж байдаг. Эмэгтэйчүүд эрэгтэй хүнээс арай илүү уян зөөлөн сэтгэлтэй байдаг. Учир нь их хөнгөн амттай чихэр, гурилан боовыг илүү их хүнсэндээ хэрэглэдэг. Тийм болохоор эмэгтэй хүн илүү сайхан сэтгэлтэй байдаг гэж боддог.
-Сайхан эмэгтэй, сайхан эр хүн гэж таныхаар хэн бэ?
-Та нар "Тунгалаг Тамир" гэдэг номыг уншаарай. Түүн дээр "Цахиур" Төмөр гэдэг хүн бий. Би түүнийг сайхан эр хүн гэж боддог. Ер нь монгол эр хүнийг уултай зүйрлэмээр санагддаг. Цаанаа л нэг гүдэсхэн, буурь суурьтай, ухаантай шүү дээ. Харин сайхан эмэгтэй маань "Цэвэр охин" гэдэг дуунд гардаг. Эмэгтэй хүн бие, сэтгэл, үзэл бодлоороо цэвэр байх ёстой. Ер нь бүсгүй хүнээс амьдрал цацардаг юм. Мөн хэдэн хүнд амьдрал өгч, хичнээн хүний амьдралд тусалж, ямар хүнийг өөд нь татав гэдгээр эмэгтэй хүн үнэлэгдэнэ. Ингээд бодохоор бүсгүй хүний өмнө бүх амьдрал сөгдмөөр санагддаг юм.
-Одоогийн нийгэмд гэр бүл гэдэг үнэ цэнээ алдаад байна уу даа гэж бодох юм. Та үүн дээр ямар бодол байна вэ?
-Залуус маань шударга байж чадахгүй байна. Өчүүхэн, жаахан амьдралын төлөө ч юм уу, эсвэл мөнгө, нэр хүндийг олж авахын тулд ч байдаг юм уу. Ямар ч байсан амархан аргаар бүхнийг олж авах гэдэг. Энэ л зангаараа амьдрал зохиочихоод багахан бэрхшээлд бүдэрч салчихаад байх шиг санагдах юм. Гэр бүл гэдэг энэ ертөнц оршин тогтнох нэг хэлбэр юм. Үр удмаа үлдээнэ, аавыгаа харж хүү нь том болно, ээжийгээ үзэж охин нь өснө. Тийм учраас гэр бүлийн асуудалд хариуцлагагүй хандаж болохгүй. Өөрийн амьдрал дээр хэн нэгний амьдралыг аваад явчих чадвартай болсон цагтаа гэр бүл зохиох нь чухал.
-Хүний амьдралд мөнгө чухал хэрэглээ болжээ. Зарим хүн мөнгөөр бүх зүйлийг худалдаж авч болно гэсэн ойлголттой байх шиг санагддаг. Таны хувьд?
-Аз жаргалтай байхын тулд мөнгө хэрэгтэй гэж зарим хүн боддог юм шиг байна. Гэтэл мөнгөөр зугаа цэнгэлийг худалдаж авна уу гэхээс аз жаргалыг хэзээ ч олж авч чадахгүй. Хөнгөн хийсвэр, мөнгөнд шүтсэн амьдрал бол амьдрал аз жаргал ч биш. Хүнд тодорхой хэмжээний мөнгө байх ёстой. Гэхдээ тэр нь цэвэр ариун хөдөлмөрөөр олсон байвал мөнгөө хэрэглэж, арвидан хямгадахад ч амар. Тэрнээс биш зальдаж байгаад юм уу, эсвэл хөөрхөнөөрөө далимдуулж байгаад мөнгөтэй хүнтэй суучихъя гэж бодох нь өөрийгөө доромжилсон хэрэг гэж бодож байна. Зүгээр олдсон чихэрнээс зүдэрч олдсон хатуу ааруул илүү амттай байдаг.
-Нийгэм маань нэг л бухимдалтай санагддаг. Энэ нь хүмүүсийн амьдралд хандах хандлагад нөлөөлдөг байх. Та юу гэж бодож байна?
-Нийгмийг байшин гэвэл түүнийг бүтээгч нэг ширхэг тоосго нь хүн юм. Хэрвээ чи чанартай сайн тоосго нь байвал намайг дагаад нэлээд хэдэн тоосго нь сайн болчихно гэж бодох хэрэгтэй. Түүнээс биш өөрийнхөө арчаагүй байгаа байдлыг нийгэм рүү түлхэж болохгүй. Энэ бол ухаантай хүний шинж биш, зоригтойгоор өөрчлөх ёстой. Хүн халуун сэтгэлтэй, өөрийнхөө үзэл бодолд үнэнч байвал бүх зүйл болно гэж боддог.
-Хүсэл мөрөөдөлдөө хүрэхийн нууц нь юунд оршдог бол?
-Хамгийн нэгдүгээрт, хүн амьдрах эрчим хүчээр дүүрэн байх ёстой. Хүн нэг нэгнийхээ муухай аашинд өөрийнхөө эрч хүчийг алдчихдаг. Тийм учраас эрүүл мэнд нь муу байна. Өвчин залуужиж байна. Зарим хүн мартамхай гэдэг өвчин тусчихсан яваагаа мэдэхгүй. Өөрсдийгөө өвчингүй гэж бодоод байдаг. Гэтэл энэ нь хүний уураг тархины үйл ажиллагаа муудаж байгаагийн үзүүлэлт. Залуус маань энэ өвчнөөр өвчилж байгааг хараад харамсах юм. Мөн энэ нь аль хэдийн энергийн дутагдалд орчихсон явна гэсэн үг. Тиймээс хүсэл мөрөөдөлдөө хүрэхэд эрүүл мэнд чухал. Мөн "Шувууны сүүдэр шиг дайраад өнгөрөх шунхан улаан залуу насандаа баярлаж, хүнд итгэж, хүний итгэлийг дааж явбал хүсэл мөрөөдөл биелэнэ. Өөрөөр хэлбэл, сэтгэлийн сайхнаар тэр эрч хүчийг олж авдаг юм. Түүнээс биш дасгал, сургууль хийгээд ч юм уу, ламд очсоноор мөрөөдөл биелэхгүй.
-Та эх орон ээжийгээ хайрлах сэтгэлээс эхэлнэ гэж хэлсэн байдаг. Ер нь таны бодлоор эх орноо хайрлах хайр гэж юу вэ?
-Ээжийгээ хайрладаг хүн эх орон, эх дэлхийгээ хайрлана. Нэгэнт бидэнд амьдрал өгч, алдар нэр хайрлаж. байгаа эх орноо хайрлахгүй байна гэдэг мунхаг хүний шинж. Ээждээ хайртай хүн бол эх орондоо хайртай. Тэгээд би боддог юм. Дэлхий дахин даяарчлагдаж, байгаа өнөө үед хүнд үндэсний үзэл гэдэг зүйл байхгүй бол ямар ч утгагүй, зорилгогүй амьтан болно.
-Саяхан би "Донж" төвийн тэргүүн Б.Төгөлдөртэй уулзлаа. Тэрбээр Монголд хүн алга гэх юм. Таныхаар Монголд хүн байна уу?
-Би түүнийг хэзээ ч хүлээн зөвшөөрөхгүй. Эрүүл ухаантай хүн бодоход Монголоор, дэлхийгээр дүүрэн хүн байна. Б.Төгөлдөрийн лекцэнд сууж байсан. Өөрөө хүн ийм байх ёстой гэсэн стандарт тогтоочихоод түүнийгээ хайгаад байдаг. Тэгвэл тэр стандартад таарсан хүн өөрөө л байж таарна. Харин хүмүүс энэ бөндгөрөө жаахан ажиллуулахгүй бол амьтантай адилхан болчих гээд байдаг.
-Та өнгөрсөн сонгуульд нэр дэвшигч Ц.Элбэгдоржийг дэмжиж байсан. Зарим хүн үүнийг дургүй хүлээж авсан. Та үүнд ямар бодолтой байна?
-Монгол бол эрх чөлөөтэй орон. Эрх чөлөөтэй орны иргэн хүний хувьд үзэл бодлоо илэрхийлдэг байх хэрэгтэй. Би энэ эрхээ эдэлсэн төдий. Намайг эсэргүүцсэн олон хүн байсан. Миний хувьд Монголын ирээдүйг маш сайхнаар төсөөлж байгаа.
-Энэ жилийн баяр наадмаа хэрхэн тэмдэглэсэн бэ?
-Монгол хүнийхээ хувьд эрийн гурван наадмаа шимтэн үзлээ. Миний бодож байсан бөх түрүүлээгүй. Би До.Ганхуягийг түрүүлээд шинэ аварга болоосой гэж бодож байсан. Гэхдээ нартай, хуртай, сайхан наадам боллоо.
Т.Батсайхан
Sunday, July 12, 2009
Wednesday, July 1, 2009
Sunday, June 28, 2009
Dating Advice: 10 Things You Don't Know About Liars
1. Their Legs Say a Lot
If a guy wraps his legs around the legs of a chair or stool, it's an indication that he's purposefully holding something back -- like the truth.
2. They'll Give You PauseAsk a simple, straightforward question -- say, "Where were you last night?" or even "Are you cheating on me?" If there's a long pause or he repeats the question before answering, that's trouble.
3. Their Thumbs Betray Discomfort
3. Their Thumbs Betray Discomfort
If he's standing with his entire hand in his pockets -- in other words, his thumbs are in, not out -- he's feeling nervous. It's up to you to figure out why.
4. They Can't Lie in ReverseIf someone is telling a story you find fishy, ask questions that force him to relate events in a different order. While a person who's concocted a false story can tell it in a,b,c,d order, he'll often find it almost impossible to tell it in d,c,b,a order.
5. They'll Shrug at Odd TimesIf he's saying something definitive -- "I was with my buddies last night!" -- while shrugging one or both shoulders, watch out. The movement indicates that he's subconsciously remaining uncommitted to what he's saying.
6. They Have Big Buts
6. They Have Big Buts
Listen for phrases like this: "I know you'll think this is strange, but..." or "You're not going to believe this, but..." Chances are, whatever comes next is a lie.
7. Their Tongues Don't LieIf you ask someone a question and he momentarily flicks out his tongue or licks his lips before answering, he believes he's about to get away with something.
8. They'll Hold Your GazeSometimes a liar is so intent on proving his sincerity he'll stare into your eyes for an uncomfortably long time, trying to prove to you that he has nothing to hide.
9. They Can't AdaptJust as a liar is unable to reverse the order of events in a falsehood, he also has trouble adjusting when one component is disproven. So if you're able to irrefutably call him out on one facet of a lie and he still refuses to change his story, you can be pretty sure that the rest is phony info too.
10. They'll Give You a HandA liar doesn't want you to examine what he says too closely. And so he'll often unconsciously bring a hand to his face -- to scratch a nose, or rub an eye, or stroke a chin -- in an attempt to "block" the words as they're coming out of his mouth.
Subscribe to:
Posts (Atom)
